Colocynth / Bitter Apple - Dried Fruits
Scientific Name: Citrullus colocynthis
Hindi Name: बडी इन्द्रायण की बीज / छोटा तरबूज़ की बीज / इन्द्रायण की बीज - Badi indrayan ki Beej / Chota tarbooj ki Beej/ Indrayan ki Beej
English Name: Colocynth / Bitter Apple - Seeds
Category: Plant Parts
Sub-Category: बीजम् - Beejam - Seeds
Out of Stock
Brief Description
The Colocynth and its preparations cause drastic irritation of the gastrointestinal mucosa and hemorrhages .Constipation, Fungal infection, Bacterial infection, Inflammation, Larvicidal, Cold, Cough.
अष्टाङ्गनिघण्टु - २६. श्यामादिगण
श्यामादिगण
श्यामादन्तीद्रवन्तीक्रमुककुटरणाशङ्खिनी चर्मसाह्वा- स्वर्णक्षीरीगवाक्षीशिखरिरजनकच्छिन्नरोहाकरञ्जाः |
बस्तान्त्री व्याधिघातो बहलबहुरसस्तीक्ष्णवृक्षात् फलानि श्यामाद्यो हन्ति गुल्मं विषमरुचिकफौ हृद्रुजं मूत्रकृच्छ्रम् ||१९१||
इन्द्रवारुणिका चैन्द्री गवाक्षी गजचिर्भिटी ||१९७|| विशाला च विशल्या च सैव प्रोक्ता गवादनी |
धन्वन्तरिनिघण्टु - १. गुडूच्यादिवर्ग
ऐन्द्रीन्द्रवारुणीन्द्राह्वाऽथेन्द्रवारुर्मृगादनी | गवादनी क्षुद्रफला वृषभाक्षी गवाक्ष्यपि ||२७७||
इन्द्रवारुणिकाऽत्युष्णा रेचनी कटुका तथा | कृमिश्लेष्मव्रणान्हन्ति हन्ति सर्वोदराण्यपि ||२७८||
अन्येन्द्रवारुणी प्रोक्ता विशाला च महाफला | आत्मरक्षा चित्रफला त्रपुसी त्रपुसा च सा ||२७९||
इन्द्रवारुद्वयं तिक्तं कटु पाके रसे लघु | वीर्योष्णं कामलापित्तकफश्लीपदनाशनम् ||२८०||
भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ४. गुडूच्यादिवर्ग
गवादिनीद्वय
ऐन्द्रीन्द्रवारुणी चित्रा गवाक्षी च गवादिनी |
वारुणी च पराप्युक्ता सा विशाला महाफला |श्वेतपुष्पा मृगाक्षी च मृगैर्वारु मृगादनी ||१७४||
गवादिनीद्वयं तिक्तं पाके कटु सरं लघु | वीर्योष्णं कामलापित्तकफप्लीहोदरापहम् ||१७५||
श्वासकासापहं कुष्ठगुल्मग्रन्थिव्रणप्रणुत् | प्रमेहमूढगर्भामगण्डामयविषापहम् ||१७६||
अभिधानमञ्जरी
मदनादिगणवर्ग - १. मदनवर्ग
अनुक्रमणिका
मदनमधुकलम्बानिम्बबिम्बीविशाला त्रपुसकुटचमूर्वादेवदालीकृमिघ्नम् |
विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कणलवणवचैलासर्षपाश्छर्दनानि |
इन्द्रवारुणी
विशाला वारुणी चेन्द्रवारुणी सुरवारुणी |
गवादिनी गवाक्ष्यैन्द्री वृक्षाक्षी च वृषादनी ||९||
विशाल
महाफलाऽन्या गजचिद्भिटा स्यान्मृगादिनी चित्रफलाऽत्मरक्षा |
वसा मृगाक्षी त्रपुषा विशाला गजाह्वदन्ती सितपुष्पिकेति ||१०||
कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
इन्द्रवारुणी
ऐन्द्री त्विन्द्रसुरेन्द्राह्वा गवाक्षी सुरवारिणी ||१०२४||
ऐन्द्रिर्वारु क्षुद्रफला वृषभाक्षी वृषादनी | मृगभक्षा मृगैर्वारुः विशाला चेन्द्रवारुणी ||१०२५||
आत्मरक्षा चित्रफला चित्रदेवी महाफला |स्थाणुकर्णी धनुःश्रेणी त्रपुसी गजचिर्भटी ||१०२६||
गवादनी हस्तिदन्ती सूर्पाह्वा मरुसम्भवा | ऐन्द्री तिक्ता कटुर्लघ्वी कटुपाका विरेचनी ||१०२७||
उष्णवीर्या हरेत् पित्तं कफमेहव्रणकृमीन् | श्वासकासापचीकुष्ठप्लीहानाहगरोदरम् ||१०२८||
कामलामूढगर्भाश्मग्रन्थिगण्डामयं विषम् |१०२९|
मदनादिनिघण्टु - १. प्रथमगण
विशाला
विशाला च मृगेर्वारुर्गवाक्षी गजचिर्भिटी | गवादनी स्थूलफला मृगभक्षेन्द्रवारुणी ||१२||
चित्रफला
विशालाऽन्याचित्रफला त्रपुसी मरुसम्भवा | इन्द्रवारुर्हस्तिदन्ताचित्रा देवी महाफला ||१३||
कफपित्तहरा लघ्वी तिक्ता कट्वी विपाकतः | कामला पाण्डुशमनी विज्ञेया सुरवारिणी ||१४||
अभिधानरत्नमाला - ४. तिक्तस्कन्ध
गवादनी मृगोर्वारु र्गवाक्षी गजचिर्भिटा | विशाला च विशल्या च वारुणी शक्रवारुणी ||४९||
माधवद्रव्यगुण - १. विविधौषधिवर्ग
विशाला कफवातघ्नी मेहकुष्ठहरी सरा ||८१||
राजनिघण्टु - ३. गुडूच्यादिवर्ग
इन्द्रवारुणी
ऐन्द्रीन्द्रवारुण्यरुणा मृगादनी गवादनी क्षुद्रसहेन्द्रचिर्भिटा |
सूर्या विषघ्नी गुणकर्णिकाऽमरा माता सुवर्णा सुफला च तारका ||६९||
वृषभाक्षी गवाक्षी च पीतपुष्पीन्द्रवल्लरी | हेमपुष्पी क्षुद्रफला वारुणी बालकप्रिया ||७०||
रक्तेर्वारुविषलता शक्रवल्ली विषापहा | अमृता विषवल्ली च ज्ञेयोनत्रिंशदाह्वया ||७१||
इन्द्रवारुणिका तिक्ता कटुः शीता च रेचनी | गुल्मपित्तोदरश्लेष्मक्रिमिकुष्ठज्वरापहा ||७२||
विशाला
महेन्द्रवारुणी रम्या चित्रवल्ली महाफला | सा माहेन्द्री चित्रफला त्रपुसी त्रपुसा च सा ||७३||
आत्मरक्षा विशाला च दीर्घवल्ली बृहत्फला | स्याद्बृहद्वारुणी सौम्या नामान्यस्याश्चतुर्दश ||७४||
महेन्द्रवारुणी ज्ञेया पूर्वोक्तगुणभागिनी | रसे वीर्ये विपाके च किञ्चिदेषा गुणाधिका ||७५||
राजवल्लभनिघण्टु - ६. औषधाश्रयपरिच्छेद
विशालागुण
विशाला कफवातघ्नी चक्षुष्या मूत्रकृच्छ्रजित् ||१७||
सरस्वतीनिघण्टु - ४. लतावर्ग
इन्द्रवारुणिका
चित्रा विशाला गोडुम्बा मृगेर्वारुकिणी तथा | इन्द्रवारुणिका चित्रफला चोक्ता वृषादनी ||३६||
त्रपुषं मूलकं तिक्ता तिक्तत्रपुषा गजचिर्भटी । चित्रा विशाला त्रपुषी विशल्या चेन्द्रवारुणी ॥३७
सोढलनिघण्टु - नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - विषयसंग्रह
गुडूच्यादिवर्ग सङ्क्षिप्त गुण
विशाला त्रायमाणा च शङ्खिन्यङ्कोठ एव च | श्रेष्ठं पित्तविकारेषु योज्यमेतद् विरेचनम् ||१८||
महेन्द्रवारुणिकायां विशाला च महाफला ||२५५||
आत्मरक्षा चित्रफला तुम्बसी त्रपुषी तथा | श्वेतपुष्पा मृगाक्षी च मृगैर्वारुर्मृगादनी ||२५६||
हस्तिदन्ती कटुरसा कपिला क्षीरकप्रिया | कुम्भसी चित्रवेदी च वारणी गजचिर्भटा ||२५७||
ऐन्द्री श्लेष्महरा तिक्ता क्रिमिहन्त्री विरेचनी ||२४२||
विशाला कफपित्तघ्नी मेहकुष्ठज्वरापहा |
Colocynthin
Quercetin
Ipuranol
Tannin
Poly unsaturated fatty Acids - PUFA
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | तिक्त - Tikta - Bitter |
|---|---|
| Guna | लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body रूक्ष गुणम् - Ruksha Gunam - Drug action which imparts dryness तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement |
| Veerya | Ushna veerya |
| Vipaka | Katu |
| Prabhava | |
| Anupanam | उष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|