Brief Description
Best among the fruits
चरकसंहिता - सूत्रस्थानम् - २७. अन्नपानविध्यध्यायः
शूलेऽरुचौ विबन्धे च मन्देऽग्नौ मद्यविप्लवे | हिक्काश्वासे च कासे च वम्यां वर्चोगदेषु च||१५३||
वातश्लेष्मसमुत्थेषु सर्वेष्वेवोपदिश्यते | केसरं मातुलुङ्गस्य लघु शेषमतोऽन्यथा||१५४||
रोचनो दीपनो हृद्यः सुगन्धिस्त्वग्विवर्जितः|
सुश्रुतसंहिता - सूत्रस्थानम् - ४६. अन्नपानविध्यध्यायः
लघ्वम्लं दीपनं हृद्यं मातुलुङ्गमुदाहृतम् | त्वक् तिक्ता दुर्जरा तस्य वातक्रिमिकफापहा ||१४९||
स्वादु शीतं गुरु स्निग्धं मांसं मारुतपित्तजित् | मेध्यं शूलानिलच्छर्दिकफारोचकनाशनम् ||१५०||
दीपनं लघु सङ्ग्राहि गुल्मार्शोघ्नं तु केसरम् | शूलाजीर्णविबन्धेषु मन्देऽग्नौ कफमारुते ||१५१||
अरुचौ च विशेषेण रसस्तस्योपदिश्यते |१५२|
निबन्धसङ्ग्रह व्याख्या (डल्हण कृत)
मांसं कटाहमित्यर्थः| मेध्यं मेधायै हितम्| केशरं बीजपूरान्तर्गतं तन्तुजालं चडुडी इति लोके||१४९-१५१||
अष्टाङ्गसङ्ग्रहः सूत्रस्थानम् - ७. अन्नस्वरूपविज्ञानीयः
अष्टाङ्गहृदयम् - सूत्रस्थानम् - ६. अन्नस्वरूपविज्ञानीयाध्यायः
त्वक्तिक्तकटुका स्निग्धा मातुलुङ्गस्य वातजित्||१३१||
बृंहणं मधुरं मांसं वातपित्तहरं गुरु| लघु तत्केसरं कासश्वासहिध्मामदात्ययान्||१३२||
आस्यशोषानिलश्लेष्मविबन्धच्छर्द्यरोचकान् । गुल्मोदरार्शःशूलानि मन्दाग्नित्वं च नाशयेत्||१३३||
शशिलेखा व्याख्या (इन्दु कृत)
मातुल्त्ङ्गफलस्य त्वक् रसे तिक्तकटुका, स्निग्धा वातनाशिनी च| मांसं त्वचोऽन्तः बृंहणं, मधुरं, वातपित्तहरं गुरु च|तस्य मातुलुङ्गस्य केसरमन्तर्मांसभवं लघु कासादींश्च नाशयति (सु०सू०-४६/१४९-१५२)|| १७६||
सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या
स०-बीजपूरकस्य त्वक् तिक्तकटुका रसे, स्निग्धा वातघ्नी च| खरनादस्त्वाह-"त्वङ्मातुलुङ्गात्कटुका गुर्वी वातप्रकोपनी| इति चरकेऽप्युक्तम् (?)-"गुर्वी त्वगस्य कटुका मारुतस्य प्रकोपनी|" इति| एतन्मतानुसारिणस्त्वत्रैवं पाठं पठन्ति,-"त्वक्तिक्तकटुकाऽस्निग्धा मातुलुङ्गस्य वातकृत्|" इत्यकारप्रश्लेषात्| मांसं-केसरादर्वाक्, बृंहणं मधुरं वातपित्तहृत् गुरु च| तस्य-मातुलुङ्गस्य केसरं, तत्केसरं लघु| तथा, कासादीन् मन्दाग्नित्वान्तान्नाशयेत्|
आयुर्वेदरसायनम् व्याख्या
अथ मातुलुङ्गम्| तत्र त्वग्गुणानाह-त्वगिति| ननु, "त्वङ्मातुलुङ्गात्कटुका गुर्वी वातप्रकोपणी|" इति खारणादिवचनेन विरोधः| मैवम्| सामं वायुं हन्ति, निरामं तु करोतीति विषयभेदात्| विपरीतं कुतो न स्यात् ? इति चेत् न| "त्वक्तिक्ता दुर्जरा तस्य वातकृमिकफापहा| इति सुश्रुतेन (सू.अ. ४६/१४९) श्लेष्मघ्नत्वस्योक्तत्वात्| श्लेष्मघ्नं चामघ्नं दृष्टमेव|
तन्मांसगुणानाह-बृंहणमिति| त्वक्केसरव्यतिरिक्तोऽवयवो-मांसम्|
केसरगुणानाह-लध्विति|
कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
बीजपूर
मातुलुङ्गो बीजपूरो लुङ्गो मध्याम्लकेसरः | पूरकाह्वो बीजपूर्णः सुपुरः फलपूरकः ||२५३||
सेसराह्वो बीजकाह्वः सीधुवृक्षः सुपूरकः | लुङ्गं पित्तकरं हृद्यं रुच्याम्लं दीपनं लघु ||२५४||
उष्णं वातकफश्वासकासतृष्णावमिप्रणुत् | तस्य त्वक् कटुतिक्तोष्णा गुर्वी स्निग्धा च दुर्जरा ||२५५||
कृमिश्लेष्मानिलहरा मांसं स्वादु हिमं गुरु | बृंहणं श्लेष्मलं स्निग्धं पित्तमारुतनाशनम् ||२५६||
केशरं दीपनं मेध्यं लघु सङ्ग्राहि रोचनम् | हिध्मागुल्मोदरश्वासकासशूलमदात्ययान् ||२५७||
आस्यशोषानिलश्लेष्मविबन्धार्शोवमीञ्जयेत् | तद्रसः पार्श्वद्बस्तिशूलश्लेष्मसमीरणम् ||२५८||
कासश्वासारुचिच्छर्दिवह्निमान्द्यं नियच्छति | बीजमुष्णं कृमिहरं दुर्जरं गर्भदं तथा ||२५९||
मदमूर्छाभ्रमकरं वातश्लेष्मविनाशनम् | मज्जा स्वादुः स्निग्धबल्यो दीपनोऽनिलपित्तजित् ||२६०||
लुङ्ग्या जटा विषूच्यर्शःकृमिशूलविबन्धनुत् | कुसुमं रक्तपित्तघ्नं शीतलं ग्राहि वातजित् ||२६१||
द्रव्यगुणसङ्ग्रह - ५. फलवर्ग
मातुलुङ्गफलं हृद्यमम्लं लघ्वग्निदीपनम् ||१६||
श्वासकासारुचिहरं तृष्णाघ्नं कण्ठशोधनम् |
धन्वन्तरिनिघण्टु - ५. आम्रादिवर्ग
बीजपूर
बीजपूर्णो बीजपूरः केसरी फलपूरकः | बीजकः केसराम्लश्च मातुलुङ्गः सुपूरकः ||२२||
वराम्लो बीजको लुङ्गो रुचको मध्यकेसरः | कृमिघ्नो गन्धकुसुमः केसरी सिन्धुपादपः ||२३||
श्वासकासारुचिहरं तृष्णाघ्नं कण्ठशोधनम् | लघूष्णं दीपनं हृद्यं मातुलुङ्गमुदाहृतम् ||२४||
त्वक्तिक्ता दुर्जरा तस्य वातकृमिकफापहा | स्वादु शीतं गुरु स्निग्धं मांसं मारुतपित्तजित् ||२५||
मेध्यं शूलार्तिच्छर्दिघ्नं कफारोचकनाशनम् | दीपनं लघु सङ्ग्राहि गुल्मार्शोघ्नं तु केसरम् ||२६||
पित्तमारुतकृद्बल्यं पित्तलं बद्धकेसरम् | हृद्यं वर्णकरं रुच्यं रक्तमांसबलप्रदम् ||२७||
शूलाजीर्णविबन्धेषु मन्दाग्नौ कफमारुते | अपचीश्वासकासेषु रसस्तस्योपयुज्यते ||२८||
रसोऽतिमधुरो हृद्यो वीर्यपित्तानिलापहः | कफकृद् दुर्जरा पाके मातुलुङ्गजटा कटुः ||२९||
मूलं चैव कृमीन्हन्ति पुष्पं बीजं च गुल्मजित् ||३०||
निघण्टुशेष - १. वृक्षकाण्ड
बीजपूरे बीजपूर्णः पूरकः फलपूरकः | सुपूरको मातुलुङ्गः केसराम्लोऽम्लकेसरः ||५३||
वराम्लो बीजको लुङ्गो रुचको मध्यकेसरः | कृमिघ्नो गन्धकुसुमः केसरी शीधुपादपः ||५४||
निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)
बीजैः पूर्यते बीजपूरः, तत्र| बीजैः पूर्णो बीजपूर्णः| पूरयति पूरकः| फलानि पूरयति फलपूरकः| सुतरां पूरयति सुपूरकः| मा तोल्यते मातुलुङ्गः, “माङस्तुलेरुङ्गक् च” [हैमोणादिसू. १०६] इति उङ्गक् प्रत्ययः| केसरा अम्लाः अस्य केसराम्लः; केसरश्चासौ अम्लश्चेति वा| अम्लाः केसराः अस्य अम्लकेसरः||५३||
वरश्चासौ अम्लश्च वराम्लः| बीजाः सन्त्यस्य बीजः, अभ्रादित्वादः, स्वार्थिके के बीजकः| मातुलुङ्गशब्दस्य पृषोदरादित्वाद् मातुइत्येतस्य लोपे लुङ्गः| रोचयति रुचकः, “ध्रु-धून्दि-रुचि-” [हैमोणादिसू. २९] इति किदकः| मध्ये केसरा अस्य मध्यकेसरः| कृमीन् हन्ति कृमिघ्नः| गन्धाः-गन्धवन्तः कुसुमा अस्य गन्धकुसुमः| केसराः सन्त्यस्य केसरी| शीधुनः पादपः शीधुपादपः| आह च–
फलपूरो बीजपूरः केसरी बीजपूरकः|
बीजकः केसराम्लश्च मातुलुङ्गस्तु पूरकः|| [...] इति|
एतस्य लोके ‘बीज-उर-उ’ इति प्रसिद्धिः||५४||
भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ७. आम्रादिफलवर्ग
बीजपूर
बीजपूरो मातुलुङ्गो रुचकः फलपूरकः | बीजपूरफलं स्वादु रसेऽम्लं दीपनं लघु |
रक्तपित्तहरं कण्ठजिह्वाहृदयशोधनम् | श्वासकासारुचिहरं हृद्यं तृष्णाहरं स्मृतम् ||१०८||
मदनपालनिघण्टु - ६. फलादिवर्ग
बीजपूरो मातुलिङ्गः कुशरी फलपूरकः | बीजपूरफलं रुच्यं रसाम्लं दीपनं लघु ||७५||
रक्तपित्तकरं कण्ठ्यं जिह्वाहृच्छोधनं परम् | तन्मांसं बृंहणं शीतं गुरु पित्तसमीरजित् ||७६||
केशरं लघु सङ्ग्राहि शूलगुल्मोदरापहम् | बीजमुष्णं कृमिश्लेष्मवातजिद्गर्भदं गुरु ||७७||
तत्पुष्पं वातलं ग्राहि रक्तपित्तहरं लघु | शूलाजीर्णविबन्धेषु मन्दाग्नौ कफमारुते |
अरुचौ श्वासकासेषु रसस्तस्योपदृश्यते ||७८||
माधवद्रव्यगुण - २१. फलवर्ग
श्वासकासापहं रुच्यं तृष्णाहृत्कण्ठशोधनम् ||२६||
लघ्वम्लं दीपनं हृद्यं मातुलुङ्गमुदाहृतम् | त्वक् तिक्ता दुर्जरा तस्य वातकृमिविषापहा ||२७||
स्वादु शीतं गुरु स्निग्धं मांसमारुतपित्तजित् | मेध्यं शूलानिलच्छर्दिकफारोचकनाशनम् ||२८||
दीपनं लघु सङ्ग्राहि गुल्मार्शोघ्नं तु केशरम् | शूलाजीर्णविबन्धेषु मन्देऽग्नौ कफमारुते ||२९||
अरुचिश्वासकासेषु रसस्तस्योपदिश्यते |
राजनिघण्टु - ११. आम्रादिवर्ग
बीजपूरो बीजपूर्णः पूर्णबीजस्तु केसरः | बीजकः केसराम्लश्च मातुलुङ्गः सुपूरकः ||१४६||
रुचको बीजफलको जन्तुघ्नो दन्तुरत्वचः | पूरको रोचनफलो द्विदेवमुनिसम्मितः ||१४७||
बीजपूरफलमम्लकटूष्णं श्वासकासशमनं पचनं च | कण्ठशोधनपरं लघु हृद्यं दीपनं च रुचिकृज्जरणं च ||१४८||
बालं पित्तमरुत्कफास्रकरणं मध्यं च तादृग्विधं पक्वं वर्णकरं च हृद्यमथ तत्पुष्णाति पुष्टिं बलम् |
शूलाजीर्णविबन्धमारुतकफश्वासार्तिमन्दाग्निजित् कासारोचकशोफशान्तिदमिदं स्यान्मातुलुङ्गं सदा ||१४९||
त्वक्तिक्ता दुर्जरा स्यात् कृमिकफपवनध्वंसिनी स्निग्धमुष्णं मध्यं शूलार्तिपित्तप्रशमनमखिलारोचकघ्नं च गौल्यम् |
वातार्तिघ्नं कटूष्णं जठरगदहरं केसरं दीप्यमम्लं बीजं तिक्तं कफार्शःश्वयथुशमकरं बीजपूरस्य पथ्यम् ||१५०||
राजवल्लभनिघण्टु - ३. माध्याह्निकपरिच्छेद
मातुलुङ्गफलं हृद्यमम्लं लघ्वग्निदीपनम् |
श्वासकासारुचिहरं तृष्णाघ्नं कण्ठशोधनम् ||१३९||
विबद्धे चैव हिक्कायां शूले छर्द्याञ्च शस्यते ||१४०||
लघुनिघण्टु
स्यात्बीजपूरे फलपूरकश्च यो केसरो बीजकः मातुलुङ्गः ||१९८||
त्वक् तिक्ता कटुका कफकृमिहरा स्निग्धानिलध्वंसिनी | मांसबृंहणवातपित्तशमना वृष्या महादुर्जरा ||१९९||
चाम्लं केसरमग्निवर्धनकरं स्यात् श्वासकासापहम् | गुल्मार्शोदरशूलशोषशमनं पुष्पं तथा वह्निकृत् ||२००||
सोढलनिघण्टु,नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ५. आम्रादिवर्ग
बीजपूर्णे बीजपूरः केसरी फलपूरकः ||५६७||
बीजकः केसराम्लश्च मातुलिङ्गः सुपूरकः | बीजाह्वो रुचको लुङ्गः सुफलः कृमिनाशनः ||५६८||
सोढलनिघण्टु - गुणसङ्ग्रह (द्वितीय भाग) - ५. आम्रादिवर्ग
मातुलिङ्गीजटा ग्रन्थिविसूचीकृमिकृन्तनी | मातुलिङ्गफलं हृद्यं वह्निसन्दीपनं लघु ||४६५||
श्वासकासारुचिहरं तृष्णाघ्नं कण्ठशोधनम् | तस्य त्वक्तिक्तकटुका दुर्जरा कृमिनाशनी ||४६६||
कफवातहरा स्निग्धा न चोष्णा न च शीतला | मांसं स्वादु हिमं वातपित्तनुत् बृंहणं गुरु ||४६७||
लघु तत्केसरं श्वासकासहिध्मामदात्ययान् | आस्यशोषानिलाश्लेष्मविबन्धच्छर्द्यरोचकान् ||४६८||
गुल्मोदरार्शःशूलानि मन्दाग्नित्वं च नाशयेत् | तद्वालं वातकफकृत् पित्तलं बद्धकेसरम् ||४६९||
बीजपूरकमज्जा च स्वादुपाको बलाग्निकृत् | पित्तविध्वंसनः प्रोक्तः स्निग्धो मारुतनाशनः ||४७०||
आम्रादिरयमुद्दिष्टो वर्गश्रेष्ठस्तु पञ्चमः |
हर्षणो गन्धसौरभ्यफलत्वक्पुष्पसंश्रयः ||६५||
Limettin
Scoparone
Scopoletin
Umbelliferon
Nobiletin
Limonin
Diosmin
Beta-sitosterol
Beta-D - glucoside
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | अम्ल - Amla - Sour मधुर - Madhura - Sweet |
|---|---|
| Guna | लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness सान्द्र गुणम् - Sandra Gunam - Drug action which imparts thickness or tightness or tight binding मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body |
| Veerya | Ushna veerya |
| Vipaka | Amla |
| Prabhava | छर्दिहरम् - Chardiharam - Pharmacological action which prevents or relieves nausea and vomiting - Antiemetic |
| Anupanam | रोगोपशमन अनुपानम् - Anupana according to the diseases. | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | उष्णाभिप्रायी ज्वरम् / शीतज्वरम् - Ushnabhiprayi Jvaram / Sheeta Jvaram - Fever with cold intolerance and desire to have hot things | अगर्वादि तैल - Agarvadi Tailam | फलम् - Phalam - Fruits | च.चि.3/267 |
| Disease Factors |
|---|
| Serial Number | Title | Result |
| 1 | Unlocking the Potential of Citrus medica L.: Antioxidant Capacity and Phenolic Profile across Peel, Pulp, and Seeds | In conclusion, the pulp and peel of Citrus medica L. are the fractions of citrus fruits with the highest antioxidant capacity and phenolic compounds. Comparing the antioxidant capacity and individual phenolic compounds, the results indicate that flavonoids were the main phenolic compounds responsible for the antioxidant capacity since the pulp was the fraction with the highest flavonoids content and with the highest antioxidant capacity. Flavanones were the main class of flavonoids in pulp and albedo. In addition, the maturity state influences the composition of phenolic compounds of flavedo, with a decrease in the phenolic acid content and a shift in the major flavonoid from rutin to sakuranetin. |
| 2 | Citrus medica: nutritional, phytochemical composition and health benefits – a review | Citrus medica (Citron) is an underutilized fruit plant having various bioactive components in all parts of the plant. The major bioactive compounds present are iso-limonene, citral, limonene, phenolics, flavonones, vitamin C, pectin, linalool, decanal, and nonanal, accounting for several health benefits. Pectin and heteropolysachharides also play a major role as dietary fibers. The potential impact of citron and its bioactive components to prevent or reverse destructive deregulated processes responsible for certain diseases has attracted different researchers’ attention. The fruit has numerous nutraceutical benefits, proven by pharmacological studies; for example, anti-catarrhal, capillary protector, anti-hypertensive, diuretic, antibacterial, antifungal, anthelmintic, antimicrobial, analgesic, strong antioxidant, anticancerous, antidiabetic, estrogenic, antiulcer, cardioprotective, and antihyperglycemic. The present review explores new insights into the benefits of citron in various body parts. Throughout the world, citron has been used in making carbonated drinks, alcoholic beverages, syrup, candied peels, jams, marmalade, cordials, and many other value added products, which suggests it is an appropriate raw material to develop healthy processed food. In the present review, the fruit taxonomical classification, beneficial phytochemicals, antioxidant activities, and health benefits are discussed. |
| 3 | A Review on Phytochemical and Pharmacological Properties of Citrus medica Linn | Result shows that Citrus medica Linn. possesses analgesic, hypoglycaemic, anticholinesterase, anticancer, antidiabetic, hypocholesterolemic, hypolipidemic, insulin Secretagogue, anthelmintic, antimicrobial antiulcer and estrogenic properties. The mechanisms of action for these properties are not fully understood. Preliminary studies have found various constituents of Citrus medica exhibiting a variety of therapeutic effects. These results are very encouraging and indicate this herb should be studied more extensively to confirm these results and reveal other potential therapeutic effects. Clinical trials using Citrus medica for a variety of conditions should also be conducted. |
| 4 | Citrus medica essential oil exhibits significant antimicrobial and antiproliferative activity | Both C. medica essential oil and limonene were effective against Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Escherichia coli, Listeria monocytogenes, Salmonella Enteritidis, Salmonella Typhimurium, Pseudomonas fragi, Saccharomyces cerevisiae and Aspergillus niger. MIC and MBC values for the oil ranged 845 ± 26–2008 ± 43 mg/l and 4184–8368 mg/l, respectively. C. medica essential oil was further assessed in different human cancer cell lines (HepG2, Caco2, MCF-7, and THP-1) and was found to have significant antiproliferative activity, being the most effective against the Caco2 cells. Citrus medica oil and limonene were shown to possess cancer-specific activity when tested against the skin melanoma A375 cells and normal skin cells (HaCat). The oil also appeared to inhibit LPS-induced nitric oxide (NO) production in RAW 264.7 cells. |
| 5 | Antibacterial Activity and Mechanisms of Essential Oil from Citrus medica L. var. sarcodactylis | In this work, antibacterial activity of finger citron essential oil (FCEO, Citrus medica L. var. sarcodactylis) and its mechanism against food-borne bacteria were evaluated. A total of 28 components in the oil were identified by gas chromatography-mass spectrometry, in which limonene (45.36%), γ-terpinene (21.23%), and dodecanoic acid (7.52%) were three main components. For in vitro antibacterial tests, FCEO exhibited moderately antibacterial activity against common food-borne bacteria: Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis and Micrococcus luteus. It showed a better bactericidal effect on Gram-positive bacteria than Gram-negative. Mechanisms of the antibacterial action were investigated by observing changes of bacteria morphology according to scanning electron microscopy, time-kill analysis, and permeability of cell and membrane integrity. Morphology of tested bacteria was changed and damaged more seriously with increased concentration and exposure time of FCEO. FCEO showed a significant reduction effect on the growth rate of surviving bacteria and lead to lysis of the cell wall, intracellular ingredient leakage, and consequently, cell death. |
| 6 | Estrogenic activity of Citrus medica L. leaves growing in Egypt | The estrogenic activity of petroleum ether extract of Citrus medica L. leaves as well as the chemical constituents responsible for the biological activity was studied. The petroleum ether extract proved to retain high estrogenic activity in immature female rats. The extract was saponified and its components (saponifiable part 23% and the unsaponifiable matter 77%) were identified using GC/MS technique. The extract proved to be safe (LD50 < 2g/kg.bw). Oral administration of petroleum ether extract of C. medica in ovariectomized immature female Wistar rats for 7 days in a dose of 400 mg/kg resulted in significant increase in the uterine weight (g) (1.7±0.11) when compared with ovariectomized control rats (1.3±0.07). GC/MS analysis of both saponifiable and unsaponifiable matters revealed the presence of thirty three components (28 hydrocarbons and 5 sterols) in the unsaponifiable fraction, the major hydrocarbon was n-Heneicosane (16.7%) while the major sterol was β-sitosterol (4.03%) and 15 components in the saponifiable matter it's major component was hexadecanoic acid (19.93%). As a conclusion petroleum ether extract of Citrus medica L. leaves possess a significant estrogenic activity. |
| 7 | Citrus for wellness: Exploring the bioactive properties of Citrus medica fruit peel with emphasis on its anticancer, antioxidant, antimicrobial and anthelmintic properties |
The current study investigated the biological properties of Citron fruit peel extract. As an underutilised plant rich in numerous phytochemicals with various advantageous properties, C. medica comprises bioactive compounds demonstrating antimicrobial, antioxidant, anthelmintic and anticancer activities. Naturally synthesised bioactive compounds, as seen in the study, offer better efficacy and bioavailability compared to their synthetic or allopathic counterparts, with the added benefits of showing minimal toxicity humans/ animals and the environment. The fruit peel extract of C. medica, as evidenced by the GCMS chromatogram, contains a variety of phytochemical compounds contributing to its antibacterial, anthelmintic, antioxidant and anticancer properties. Therefore, C. medica stands out as a rich source of phytocompounds, making it a potential candidate for further exploration of its cytotoxic and antioxidant properties in a sustainable manner.Citrus flavonoids have been reported to have inhibitory effects against a range of cancer types, including breast, rectal, lung, liver, uterine, ovarian, prostrate and gastric cancer. These compounds have demonstrated the ability to prevent cancer cell proliferation, migration, angiogenesis and induction of apoptosis . |
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adult Dosage | स्वरसम् - Svarasam - Juice | <= | 20 | ml | 3 times / day | 15 days | |
| कषायम् - kashayam - Decoctions | <= | 100 | ml | 2 times / day | 15 days | ||
| Child Dosage | स्वरसम् - Svarasam - Juice | <= | 10 | ml | 3 times / day | 15 days | |
| कषायम् - kashayam - Decoctions | <= | 50 | ml | 2 times / day | 15 days |
