Brief Description
सहस्रयोगम् / कषाय प्रकरणम्
अमृतोशीर वासाब्ध विश्व भूनिम्ब बालकैः । सपर्पटक धान्याक धन्वयासैः विपाचितम् ॥
पाक्यं ज्वरेषु पातव्यं पाचनामृत संज्ञकम् ॥
| Sankrith Name | Scientific name | Hindi Name | English Name | Quantity |
| अमृता / गुडूची काण्डम् - Amruta / Guduchi Kandam | Tinospora cordifolia | गिलोय की काण्डभाग - Giloy ki Kandabhag | Heart-leaved moonsee - Stem Cuttings | 1 |
| उशीर / लामज्जक -1 / बालक -2 मूलम् - Usheera / Lamajjaka -1 / Balaka -2 Mulam | Vetiveria zizaniodes | खस की जड - Khas ki Jad | Vetiver / Khas - Roots | 1 |
| वासा पञ्चाङ्गम् - Vasa Pachanga.m | Adhatoda vasica | अडूल्सा की पंचांग - Adulsa Ki Panchang | Malabar Nut, Vasaca - Whole Plant Cuttings | 1 |
| मुस्ता कन्दम् - Musta Kandam | Cyperus rotundus | नागरमोथा की जड - Musta ki Jad | Nut Grass - Tubers | 1 |
| नागर / शुण्ठी मूलम् - Nagara / Shunthi Mulam | Zingiber officinale | सोंठ - Sonth | Ginger - Dry Tubers | 1 |
| किराततिक्त / भूनिम्ब / यवतिक्ता पञ्चाङ्गम् - 1 - Kiratatikta / Bhunimba / Yavatikta Panchangam | Swertia chirayita | चिरायत पंचांग - Chirayata / Charaita /Chirata Panchang | Chiretta - Whole Plant Cuttings | 1 |
| सुगन्धबाल / बालक / ह्रीवेर / उदीच्य पञ्चाङ्गम् - 1 - Sugandhabala / Balaka / Hlivera / Udichya Panchangam - 1 | Pavonia odorata | सुगन्धबाल / वाला / बालक पंचांग - Sugandhabala / Vala / Balaka Panchang | Fragrant Swamp Mallow - Whole Plant Cuttings | 1 |
| पर्पटक पञ्चाङ्गम् - 1 - Parpataka Panchangam - 1 | Fumaria vaillantii / Fumaria parviflora / | पित्तपापडा / धमगजरा पंचांग - Pittapapda / Dhamagjara Panchang | Fumitory - Whole Plant Cuttings | 1 |
| धान्यक पञ्चाङ्गम् - Dhanyaka Panchangam | Coriandrum sativum | धनिया की पंचांग - Dhaniya Panchang | Coriander - Whole plant cuttings | 1 |
| धन्वयास / यवासा - 1 / दुरालभा - 1 / दुस्पर्शा - 1 पञ्चाङ्गम् - Dhanvayaa / Yavasa -1 / Duralabha - 1 / Dusparsha - 1 Panchangam | Fagonia cretica | धमासा पंचांग - Dhamasa panchang | Indian fagonia - Whole Plant Cuttings | 1 |
| जलम् | H2O | पानी - Pani | Water | 160 |
|
Above tabulated drugs are mixed with water and boiled to get 20 Parts of decoction and consumed for Dosha Pachana in Fevers. ऊपर दिये हुवे औषधियों को यवकुट चूर्णकर के निगदित प्रमाणमे पानी डालनेके बाद 20 भाग पानी बचनेतक उबालिये. इस कषाय को छानकर पीनेसे दोषपाचन होकर बुखार कम होजाता है ॥ |
||||
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | दोष पाचनम् - Dosha Pachanam | पाचनामृतम् कषायम् - Pachanamrutam Kashayam | सहस्रयोगम् / कषाय प्रकरणम् | |||
| 2 | पाचन / आमपाचनम् - Pachanam / Amapachanam) | पाचनामृतम् कषायम् - Pachanamrutam Kashayam | सहस्रयोगम् / कषाय प्रकरणम् | |||
| 3 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | पाचनामृतम् कषायम् - Pachanamrutam Kashayam | सहस्रयोगम् / कषाय प्रकरणम् |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|