Brief Description
च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२
दशमूलीं स्वयङ्गुप्तां शङ्खपुष्पीं शटीं बलाम्| हस्तिपिप्पल्यपामार्गपिप्पलीमूलचित्रकान्||५७||
भार्गीं पुष्करमूलं च द्विपलांशं यवाढकम्| हरीतकीशतं चैकं जले पञ्चाढके पचेत्||५८||
यवैः स्विन्नैः कषायं तं पूतं तच्चाभयाशतम्| पचेद्गुडतुलां दत्त्वा कुडवं च पृथग्घृतात्||५९||
तैलात् सपिप्पलीचूर्णात् सिद्धशीते च माक्षिकात्| लिह्याद्द्वे चाभये नित्यमतः खादेद्रसायनात्||६०||
तद्वलीपलितं हन्ति वर्णायुर्बलवर्धनम्| पञ्चकासान् क्षयं श्वासं हिक्कां च विषमज्वरम्||६१||
हन्यात्तथाऽर्शोग्रहणीहृद्रोगारुचिपीनसान्| अगस्त्यविहितं श्रेष्ठं रसायनमिदं शुभम्||६२||
इत्यगस्त्यहरीतकी
शा.म.अवलेह
हरीतकीशतं भद्रं यवानामाढकं तथा। पलानि दशमूलस्य विंशतिश्च नियोजयेत् ।।
चित्रकः पिप्पलीमूलमपामार्गः शठी तथा । कपिकच्छुः शङ्खपुष्पी भार्ङ्गी च गजपिप्पली ॥
बला पुष्करमूलं च पृथक् द्विपलमात्रया । पचेत्पञ्चाढके नीरे यवैःस्विन्नैः शृतम् नयेत् ॥
तच्चाभयाशतं दद्यात् क्वाथे तस्मिन्विचक्षणः । सर्पिस्तैलाष्टपलकं क्षिपेत् गुडतुला तथा ॥
पक्त्वा लेहत्वमानीय सिद्धे शीते पृथक् पृथक् । क्षौद्रं च पिप्पलीचूर्णं दद्यात् कुडवमात्रया ॥
हरीतकीद्वयं खादेत् तेन लेहेन नित्यशः। क्षयं कासं ज्वरं श्वासं हिक्कार्शोरुचिपीनसान् ॥
ग्रहणीं नाशयेदेष वलीपलितनाशनः । बलवर्णकरः पुंसामवलेहो रसायनः ।
विहितोऽगस्त्यमुनिना सर्वरोगप्रणाशनः ।।
आयुर्वेददीपिका व्याख्या (चक्रपाणिदत्त कृत)
दशमूलीत्यादौ हरीतकीशतमिति हरीतकीफलशतम्| यवैः स्विन्नैरिति यवा यदा स्विन्ना भवन्ति तदा तं कषायं पूतं गृहीत्वा हरीतकीशतं च
तदेव गृहीत्वा गुडतुलां च दत्त्वा पुनः पाकः कर्तव्यः| यवानां च स्विन्नता चतुर्भागावशेष एव कषाये भवतीति कृत्वा चतुर्भागावशिष्टमेवात्र
कषायं कुर्वन्ति| घृततैलकुडवे चात्राष्टपलमाने एव, कुडवेऽपि द्वैगुण्यस्य प्रतिपादितत्वात्; तन्त्रान्तरे चात्रैव योगे “मधुनश्च पलाष्टकम्”
इत्युक्तम्| तुल्यमानत्वेऽपि चात्र घृतमधुनोर्द्रव्यान्तरयोगस्य विद्यमानत्वान्न विरुद्धत्वम्; द्रव्यान्तरयोगे सति मधुघृतयोस्तुल्यमानताऽपि न
विरुद्धा भवति| अत्र च हरीतकीफलं स्विन्नं घृततैले प्रथमं मनाग्भर्जयन्ति अवयवदार्ढ्यार्थं, ततः क्वाथादिप्रक्षेपः, अवतारसमये च
पिप्पलीचूर्णप्रक्षेपः, शीतीभूते च मधु यम्, इदं वृद्धवैद्यानां कर्माहुः| लिह्यादिति एतं प्रकृतं लेहं लिह्यात्| द्वे चाभये अतो रसायनात् खादेत्|
नित्यं निरन्तरमित्यर्थः; किंवा द्वे अभये लिह्यात् तथा द्वे चाभये खादेत्, इत्यनेन अभयाद्वयसम्बद्धलेह्यभागं लिह्यात् ततस्तदभयाद्वयं
खादेदित्यर्थः| अगस्त्यविहितमित्यनेनास्य महाजनसम्प्रदायागतत्वेनात्यर्थसिद्धत्वमुच्यते||५७-६२||
दीपिका व्याख्या
अथागस्त्यहरीतक्यवलेहं दर्शयन्नाह-हरीतकीशतमित्यादि । हरीतकीशतं हरीतकी गुटिकाशतं नतु हरीतकीपलशतं संख्या फलानां शतशः पलानां इति वचनात् । भद्रमिति श्रेष्ठं हरीतकीफलशतं तेन नवादिगुणसहितमित्यर्थः । तथा हि उक्तम् - नवा स्निग्धा घना वृत्ता गुर्वी क्षिप्ता तथाऽम्भसि । निमज्जेद्या प्रशस्तत्वात् गुणकृत् सा प्रकीर्तिता' इति । यवानामाढकमिति । यवोऽन्नविशेषः तस्य चतुःषष्टिपलानि । केचित्तु हरीतकीशतं भद्रयवानां आढकं तथा इति पठन्ति, तत्र भद्रयवा इन्द्रयवा इति व्याख्यानयन्ति, एतन्न प्रचरति सर्वेषां संप्रदायविरोधात् । तस्माद्धरीतकीशतं भद्रमिति पाठः साधुः । दशमूलस्य विंशतिपलानि प्रत्येकं द्विपलमित्यर्थः । शेषं द्रव्यं प्रसिद्धं । यवैः स्विन्नैरिति उपलक्षणे तृतीया । यवस्विन्नता च चतुर्भागावशेषे जले एव भवति तेन चतुर्भागावशिष्टमेव ग्राह्यं । तन्त्रान्तरेऽप्युक्तं - यवाढकैः पञ्चभिरङ्घ्रिशेषं क्वाथं नयेत्' इत्यादि । पक्त्वावलेहत्वमानीयेति व्यवहारात् । हरीतकीशतस्य कर्पटे पोट्टलं बध्वा क्वथनं पश्चादुत्स्विन्न हरीतकीशतस्य घृततैलयोर्भर्जनं तदृढार्थं । यथा तन्त्रान्तरे सर्वार्थसिद्धहरीतक्यां हरीतकीभर्जनमुक्तं । तदनु क्वाथे गुडतुलां लोडयित्वा पाकः कर्तव्यः, अवतरणसमये पिप्पलीचूर्णप्रक्षेपः । शीतीभूते चापरेऽह्नि मधुदानमिति वृद्धानां मतं; सुगन्धार्थं मनाक् चातुर्जातमिति केचित् । तदुक्तं- 'पिप्पली चूर्ण कुडवं चातुर्जातावचूर्णितम्' इति । सर्पिस्तैलाष्टकपलमिति यदुक्तं तन्मिलित्वा ग्राह्यं । हरीतकीद्वयं खादेत् तेन लेहेन नित्यश' इति । यद्यपि गुडस्य भक्षणमानं नोक्तं तथापि हरीतकीद्विरूपग्रहणेन लेहस्य पलमानं भवत्येव यथा तत्रान्तरे भार्ङी गुडे 'भक्षयेदभयादेकां लेहस्यापलं लिहेत्' इति । तेनाऽत्र हरीतकीभक्षणविधानागुडपलं भक्ष्यमिति । अन्ये तु गुल्मोच्छेदे हरीतकीन्यायाद्गुडं द्विपलमाहुः, एतत् सर्वमेव व्याधेर्बलाबलत्वात् प्रचरति । अगस्त्यमुनि विहितत्वेनास्य सिद्धफलत्वमुच्यते
॥ ३०-३७ ॥
गूढार्थ दीपिका व्याख्या
हरीतकीशतं भद्रं उत्तमं शतं गणनया, यवानामाढकं यवोऽन्नविशेषः, दशमूलस्य विंशतिपलानि प्रत्येकं द्विपलं शालिपर्ण्यादिकं दशौषधं चित्रकादीनि च पृथङ्मात्रया द्विपलं, अपामार्गः, शठी कर्पूर:कपिकच्छुर्वानरी तस्या बीजं, शङ्खपुष्पेकं श्वेतपुष्पी, भार्गी, गजपिप्पली चव्यफलं तदभावे चव्यं वा, बला प्रसिद्धा, पुष्करमूलं एतानि पञ्चाढके नीरे पचेत् । स्विन्नैः पक्वैः र्यवैः शृतं क्वाथं नयेत् । तस्मिन् क्वाथे अभयाशतं दद्यात् पक्वं शुष्कं पुनः पचेत् यद्वा पश्चादभयापाकः पक्त्वा लेहत्वं आनीय सर्पिर्घृतं अष्टपलिकं तिलजं क्षौद्रं मधु गुडं चतुःपलं पिप्पलीचूर्णं च कुडवं । तेन लेहेन सिद्धेन हरीतकीद्वयं खादेत् बलापेक्षया एकं वा आदौ, क्षयादिकं हरेत् । अयं अगस्त्यमुनिनाऽभिहित अगस्त्यावलेहः ॥ ३०- ३७ ॥
| अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | ||||
| Barley should be tied in a cloth and dipped in Kashayam. 100 Chebulic myrobeaons tied in seperate cloath and Hanged in kashayam too. Kashayam should be prepared and filtered. 100 Chebulic myrobeaons washed deseeded and fried with Ghee and Gingily Oil. Jaggery and Fried Chebulic Myrobeans are added to Kashaya and boiled to get Lehapaaka. Then Prakshepaka Dravya churna added and after cooling down Honey should be added. Dose - 2 Haritaki Fruit with leham. | ||||
| Sankrith Name | Scientific name | Hindi Name | English Name | Quantity |
| कषाय द्रव्य / Drugs for Decoction - Water redced to 80 Parts | ||||
| बिल्व मूलम् - Bilva Mulam | Aegle marmelos | बेल कि जड - Bel ki Jad | Bael tree / Bengal Quince - Roots | 2 |
| अग्निमन्थ मूलम् -1 - Agnimantha Mulam -1 | Clerodendrum phlomidis | अरणी/अगेथू -1 के जड - Arani / Agethu -1 ke Jad | Sage glory Bower plant - Roots | 2 |
| श्योनाक / टुण्टुक मूलम् - Shyonaka / Tuntuka Mulam | Oroxylum indicum | सोनापाठा की जड - Sonapatha ki jad | Indian Trumpet Flower - Roots | 2 |
| काश्मर्य मूलम् - Kashmarya Mulam | Gmelina arborea | काश्मर्य की जड - Kashmarya ki Jad | Candahar tree / White Teak - Roots | 2 |
| पाटल मूलम् - Patala Mulam | Stereospermum personatum | पारल / पारोली की जड - Paral / Paroli ki Jad | Trumpet Flower, Yellow Snake tree - Roots | 2 |
| शालपर्णी पञ्चाङ्गम् - Shaalaparni Ki Panchangam | Desmodium gangeticum | सरिवान की पंचांगम् - Sarivan ki Panchang | Desmodium - Whole Plant Cuttings | 2 |
| पृष्णपर्णी पञ्चाङ्गम् - Prushnaparni Panchangam | Uraria picta | पिठवन / दब्र पंचांग - Pithavana / dabra Panchang | Dabra - Whole Plant Cuttings | 2 |
| बृहती मूलम् - 1 - Bruhati Mulam -1 | Solanum indicum/Solanum ferox/Solanum aculeatissimum/Solanum albicaule/ | बडी कटैरी की जड - Badhi Katairi ki Jad | Poison Berry - Roots | 2 |
| कण्ठकारी पञ्चाङ्गम् - Kanthakari Panchangam | Solanum surattense / Solanum Xanthocarpum/Solanum aculeatissimum/ | छोटी कटेरी / भटकटैया की पञ्चाङ्ग - Choti Kateri / Bhatkataiyya ki Panchang | Wild Eggplant, Yellow Berried Nightshade - Whole Plant Cuttings | 2 |
| गोक्षुर पञ्चाङ्गम् - Gokshura Panchang | Tribulus Terrestris | गोखुरू पंचांग - Gokhuru Panchang | Land Caltrops, Puncture Vine - Whole plant | 2 |
| आत्मगुप्ता / कपिकच्चु बीजम् - Atmagupta / Kapikacchu Beejam | Mucuna prurita | कौंच बीज - Kounch Beej | Cowhage, Horse-eye Beans | 2 |
| श्वेत शंखपुष्पम् / श्वेत अपराजिता / महाश्वेता पञ्चाङ्गम् - Shveta Shankhapushpam / Shveta Aparajita / Mahashveta Panchangam | Clitoria ternatea | सफेद अपराजिता पंचाग | Butterfly Pea, Winged- leaved Clitoria, Mezereon - White Varient Whole plant Cuttings | 2 |
| शटी मूलम् - Shati Mulam | Hedychium spicatum | कपूरकचरी / वनहल्दी की जड - Kapoor Kachri / Van Haldi Ki Jad | Spiked Ginger Lily - Roots | 2 |
| बला पञ्चाङ्गम् - Bala Panchangam | Sida cordifolia | खैरटी / बरियार की पंचांग - Khairati / Bariyaar ki Panchang | Country Mallow - Whole Plant Cuttings | 2 |
| गजपिप्पली / हस्तिपिप्पली फलम् - 1 - Gajapippali / Hastipippali Phalm - 1 | Piper chaba | गजपिप्पली - Gajapippali | Java Long Pepper - Fruit | 2 |
| अपामार्ग / शिखरी / वशिर पञ्चाङ्गम् - Apamarga / Shikhari / Vashira Panchangam | Achyranthes aspera | अपामार्ग / चिर्चिटा / चिचिडा / उल्टा कांटा / अघाड़ा / लटजीरा पंचांग - Apamarga / Chirchita / Chirchida / Ulta kanta / Aghada / Latjira Panchang | Prickly Chaff Flower, / Chaff-flower / Crocus stuff / Crokars staff / Devil's horsewhip - Whole plant Cuttings | 2 |
| पिप्पली मूलम् - Pippali Mulam | Piper longum | पिप्ला मूल - Pipla Mul | Indian Long Pepper / Joborandi - Stem and Root Cuttings | 2 |
| रक्त चित्रक मूलम् - Rakta Chitraka Mualm | Plumbago indica / Plumbago zeylanica | रक्त / श्वेत चित्रक की जड - Rakta / Rakta / Shveta Chitraka Ki Jad | Ceylon Leadwort, Leadwort - Roots | 2 |
| भार्ङ्गी मूलम् - 1 - Bharangi Mulam - 1 | Clerodendrum serratum | भारंगी मूल -1 - Bharangi Mula - 1 | Blue-flowered Glory tree,Beetle Killer - Roots | 2 |
| पुष्कर मूलम् - Pushkara Mualam | Inula racemosa | पुष्करमूल - Pushkara Mul | Indian Elecampane - Roots | 2 |
| जलम् - Jalam | H2O | Water | 320 | |
| यव बीजम् - 1 - Yava Beejam - 1 | Hordeum vulgare | जव बीज - 1 - Jav Beeja - 1 | Barley - Husked | 64 |
| हरीतकी फलम् - Haritaki Phalam | Terminalia chebula | हरड फल - Harad Phala | Chebulic Myrobalan, Black Myrobalan - Dried Fruit | 100 No |
| Drava Dravyam / Paka dravyam | ||||
| गुडम् - Gudam | Saccharum officinarum | गुड - Guda | Jaggery | 100 |
| घृतम् - Ghrutam | घी - Ghee | Ghee - Clarified Butter | 4 | |
| तिलतैलम् - Tila Tailam | Sesamum indicum | तिल के तेल - Til ka Tel | Sesame, Gingelly oil | 4 |
| Prakshepaka Dravya | ||||
| पिप्पली / मागधी / उपकुल्या / कणा / कृष्णा फलम् - Pippali / Magadhi / Upakulya/ Kana / Krushna Phalam | Piper longum | बढी पिप्पली - Badhi Pippali | Indian Long Pepper / Joborandi - Dried Fruit | 4 |
| मधु - Madhu | शहद - Shahd | Honey | 4 | |
| Samskruta Name | Description |
| रसायनम् - Rasayanam | Pharmacological action which rejuvenate the body and delays Aging |
| पलितम् - Palitam | Hair whitening / Gray hair / Canities |
| वली - Vali | Skin Wrinkles |
| वर्णप्रसादकरम् / वर्ण्यम् - Varnaprasadakaram / Varnyam | Drug action which enhances Colour Complexion of the body |
| आयुष्यम् - Ayushyam | Pharmacological action which prolongs lifespan |
| बलकारक / बल्य - Balakaraka / Balya | Ergogenic , strength enhancer, Tonic |
| वातज कासम् - Vataja Kasam | disease spectrum with dry cough, pain in the chest, throat, loss of voice, horripilation, continuous cough, headache, weakness, delirium, lightheadedness. |
| पित्तज कासम् - Pittaja Kasam | Disease spectrum with yellowish productive cough associated with fever, bitter taste in mouth, vomiting, sour eructation, alteration in voice, thirst, burning sensation in chest, tastelessness,. |
| कफज कासम् - Kaphaja Kasam | Disease spectrum with thick, white , excessive productive cough, loss of appetite, rhinitis, vomiting, nausea, loss of taste, horripilation, Chest tightness |
| क्षतज कासम् - Kshataja Kasam | Disease spectrum with cough produced due to the injury to the Lungs associated with initial dry cough turning into cough with hemoptysis, painful expectoration of blackish green sputum, thick desiccated sputum, pricking pain in chest, generalized joint pain, fever, dyspnea, thirst, altered voice, termers, sequential loss of stamina to do the work, taste, Metabolic rate, strength and immunity, color complexion, hematuria, lumbago and spectacular breathing sound like pigeon. |
| क्षयज कासम् - Kshayaja Kasam | Disease spectrum of cough associated with Purulent, foul smelling, green, brownish sputum, cachexia in spite of excessive eating, pain in lung fields, weakness, alternative desire to have cold and hot things, pleasant face and eyes and features of Rajayakshma, smooth hand and feet, fever, nasal discharge, tastelessness, loose stools, frequent loss of voice. |
| क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा - Kshaya Rogam / Rajayakshma | Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia |
| श्वासम् - Shwasam | Disease Spectrum with difficulty breathing |
| हिक्का - Hikka | Disease spectrum with Hiccough |
| विषम ज्वरम् - Vishama Jvaram | Disease spectrum with remittent or relapsing fever |
| अर्शस् - Arshas | Diseases with swellings and tumours at anal canal |
| ग्रहणी रोगम् - Grahani Rogam | Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion |
| हृद्रोगम् - Hrudrogam | Disease spectrums of Heart |
| अरुचि - Aruchi | Disease spectrum with loss of taste |
| पीनस - Peenasa | Spectrum of Diseases with Nasal discharges and irritation |
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 2 | वातकफज कास - Vata kaphaja kasa, Spectrum of diseases with symptoms of vata and kaphaja kasa | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 3 | वातज कास (Vataja Kasa) | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 4 | पित्तज कास (Pittaja kasa ) | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 5 | कफज कासम् - Kaphaja Kasam | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 6 | क्षयज कास (Kshayaja Kasa) | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 7 | वली - Vali - Skin wrinkling, Rhytids | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 8 | क्षतज कास (Kshataja Kasa - | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 9 | पलितम् - Phalitam - Hair whitening, Gray hair, Canities | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 10 | वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 11 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 12 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 13 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 14 | हिक्का - Hikka - Hiccough | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 15 | विषम ज्वर (Vishama jvara) | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 16 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 17 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 18 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 19 | हृद्रोग (Hrudroga, Diseases of heart) | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 20 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 21 | पीनस /अपीनस - Pinasa/Apinasa | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ | |||
| 22 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | अगस्त्य हरीतकी लेहम् / अगस्त्य रसायनम् - Agastya Haritaki Leham / Agastya Rasayanam | च.सं.चि.१७ / ५७ - ६२ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|
