षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam
Scientific Name: षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam
Hindi Name: षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam
English Name: Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam
Category: Combination Products
Sub-Category: सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder
Brief Description
Shadava Churnam or Saindhavadi Churnam is specifically used to treat loss of taste and appetite while suffering from respiratory symptoms like cough and difficulty to breath.
अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः
अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम्
चरकसंहिता चिकित्सास्थानम् - ११. क्षतक्षीणचिकित्सितम्
पालिकं सैन्धवं शुण्ठी द्वे च सौवर्चलात्पले||१४१||
कुडवांशानि वृक्षाम्लं दाडिमं पत्रमार्जकात्| एकैकां मरिचाजात्योर्धान्यकाद् द्वे चतुर्थिके||१४२||
शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदाययेत् | कृत्वा चूर्णमतो मात्रामन्नपानेषु दापयेत्||१४३||
रुच्यं तद्दीपनं बल्यं पार्श्वार्तीश्वासकासजित् |
आयुर्वेददीपिका व्याख्या (चक्रपाणिदत्त कृत)
पलिकमिति पलमानम्||८५-८७||
सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या
स०-सैन्धवं-लवणं, पलप्रमाणम्| शुण्ठी पलप्रमाणा| पालिकमिति पलं परिमाणमस्येति ठक्| पालिकं पालिकी चेति नपुंसकमनपुंसकेन इत्येकशेषः| सौवर्चललवणाच्च द्वे पले| कुडवप्रमाणानि वृक्षाम्लादीनि| आर्जकं-कुठेरकम्, तस्मात्पत्रम्| एकामेकां मरिचाजाज्योश्चतुर्थिकां-पलसंज्ञाम्, धान्यकात् द्वे चतुर्थिके, शर्करापलानि च द्वादशात्र देयानि| तथा च मुनिः (च. चि. अ. ११/८२)- पालिकं सैन्धवं शुण्ठी इत्यारभ्य यावत् शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदापयेत्| कृत्वा चूर्णमतो मात्रा इत्यादि| तस्मादत्राप्ययं ग्रन्थो निर्दिष्टो बोध्यः| प्रमादाच्च केचिन्न पठन्ति| अयं चात्रैवं वक्ति- रुच्यं तद्दीपनं इत्यादि| शर्करामन्तरेण तु रुच्यत्वमस्य कथमिवोपपद्यते ? तस्माद्युक्तोऽत्र शर्कराप्रयोग इति| एतच्चूर्ण कृत्वा, अतः- अस्माच्चूर्णात्, मात्रां यथोचितामन्नपानेषु दापयेत्, वैद्य इति शेषः| एतच्चूर्णं रुच्यं दीपनं बल्यं पार्श्वाद्यार्तिजित्|
आयुर्वेदरसायनम् व्याख्या
षाडवं चूर्णमाह-पालिकमिति| शुण्ठ्यपि पालिकी| आर्जकात्-पर्णाशात्, पत्रम्| अत्र-पलविंशतौ|
शशिलेखा व्याख्या (इन्दु कृत)
आर्जकस्य कुठेरस्य पत्रम्| एकैकेति चतुर्थिकायाः पलपर्यायस्य परामर्शः| धन्यकफलात् द्वे पले| अतः चूर्णान्मात्रां स्तोकं प्रत्यहमन्नपानेषु दापयेत्| तच्चूर्णं रुच्यादिगुणम्||३७||
| Serial Number | Sankrith Name | Scientific name | Hindi Name | English Name | Quantity for 1000g | Ratio |
|
All the listed drugs are fine powdered and used for listed diseases. |
||||||
सभी सूचित् औषधियो को बारीक चूर्ण करे और ये चूर्ण सूचीबद्ध बीमारियों के लिए उपयोग की जाती हैं।
|
||||||
| 1 | सैन्धव लवणम् - Saindhava Lavanam | Combination of mineral Salts | सेन्धा नमक् - Sendha Namak | Rock Salt / Himalayan Pink Salt | 31.25 | 1 |
| 2 | नागर / शुण्ठी मूलम् - Nagara / Shunthi Mulam | Zingiber officinale | सोंठ - Sonth | Ginger - Dry Tubers | 31.25 | 1 |
| 3 | सौवर्चल लवणम् - Souvarchala Lavanam | Combination of mineral Salts | सौचल नमक - Souchal Namak | Sochal Salt | 62.5 | 2 |
| 4 | वृक्षाम्ल फलत्वक् - Vrukshamla Phalatvak | Garcinia indica | कोकम् फल की छिल्का - Cocum phal ki Chilka | Kokum butter tree - Fruit Rind | 125 | 4 |
| 5 | दाडिम बीजम् - Dadima Seeds | Punica granatum | अनार का बीज - Anaar ka Beej | Pomegranate - Dried Seeds | 125 | 4 |
| 6 | अर्जक - 1 / श्वेत कुठेरक पञ्चाङ्गम् - Arjaka - 1 / Shveta Kutheraka Panchangam | Orthosiphon pallidus | बावरी पंचांग - Bavari Panchanga | Pale Java Tea - Whole plant Cuttings | 125 | 4 |
| 7 | मरिच / ऊषण बीजम् - Maricha / Ushana Beejam | Piper nigrum | कालामिर्च के बीज - Kalamirch ke Beej | Black Pepper - Dried Fruit | 31.25 | 1 |
| 8 | जीरक / अजाजी / श्वेत जीरकम् बीजम् - Jeeraka / Ajaji Beejam | Cuminum cyminum | जीरा की बीज - Jeera Ki Beej | Cumin - Seeds | 31.25 | 1 |
| 9 | धान्यकबीजम् - Dhanyaka Beejam | Coriandrum sativum | धनिया की बीज - Dhaniya beej | Coriander - Seeds | 62.5 | 2 |
| 10 | खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका - Khandasharkara / Matsyandika | - | मिश्री - Mishri | Rock Sugar | 375 | 12 |
| Serial No | Samskruta Name | Description | Anupanam |
| 1 | रुच्य / रुचिकारकम् - Ruchyam / Ruchikarakam | Drug property which increases the taste of the food and desire to have food. | |
| 2 | दीपनम् - Deepanam | Pharmacological action which increases appetite and digestive chemicals | |
| 3 | बलकारक / बल्य - Balakaraka / Balya | Ergogenic, strength enhancer, Tonic | |
| 4 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda | Diseases with Pain around the ribcage and flanks | |
| 5 | श्वासम् - Shwasam | Disease Spectrum with difficulty breathing | |
| 6 | कासम् - Kasam | Disease Spectrum with Cough |
Geranial
Neral
Sesquiterpenes
Beta sesquiphellandrene
Betabisabolene
Arcurcumene
Alphazingiberene
Zingiberene
Shogaol
Diarylheptenone
Diterpenes
Gingesulphonic acid
Monoacyldigalactosyl glycerol
Anthocyanin
Garcinol
Citric acid
Hydroxycitric acid
Acetic acid
Malic Acid
Vitamin C - Ascorbic Acid
Isogarcinol
Gambogic acid
Mangostin
Clusianone
Macurin
Oblongifolin
Guttiferone
Polyphenolic compounds
Piperine
Piperatine
Piperidine
N-isobutyl-cicosa-trans-2-trans-4-dienamide
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | सैन्धव लवणम् / सिन्धूत्त्थ - Saindhava lavanam / Sindhuttha | Fine Powder | 1 | 31.250 | g |
| 2 | नागर मूलम् / शुण्ठी मूलम् - Nagara Mulam / Shunthi Mulam | Fine Powder | 1 | 31.250 | g |
| 3 | सौवर्चल लवणम् - Souvarchala Lavanam | Fine Powder | 2 | 62.500 | g |
| 4 | वृक्षाम्ल फलत्वक् - Vrukshamla Phalatvak | Fine Powder | 4 | 125.000 | g |
| 5 | दाडिम बीजम् - Dadima Beejam | Fine Powder | 4 | 125.000 | g |
| 6 | अर्जक - 1 / श्वेत कुठेरक पञ्चाङ्गम् - Arjaka - 1 / Shveta Kutheraka Panchangam | Fine Powder | 4 | 125.000 | g |
| 7 | मरिच / ऊषण बीजम् - Maricha / Ushana Beejam | Fine Powder | 1 | 31.250 | g |
| 8 | जीरक / अजाजी / श्वेत जीरकम् बीजम् - Jeeraka / Ajaji Beejam | Fine Powder | 1 | 31.250 | g |
| 9 | धान्यक बीजम् - Dhanyaka Beejam | Fine Powder | 2 | 62.500 | g |
| 10 | खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका / सिता / शर्करा - Khandasharkara / Matsyandika / Sita / sharkara | Fine Powder | 12 | 375.000 | g |
| Rasa | अम्ल - Amla - Sour कटु - Katu - Pungent लवण - Lavana - Salt मधुर - Madhura - Sweet |
|---|---|
| Guna | लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness सान्द्र गुणम् - Sandra Gunam - Drug action which imparts thickness or tightness or tight binding मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body |
| Veerya | Ushna veerya |
| Vipaka | Katu |
| Prabhava | रुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam |
| Anupanam | रोगोपशमन अनुपानम् - Anupana according to the diseases. | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | रुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 2 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 3 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 4 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 5 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 6 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 7 | उरक्षतम् - Urakshatam - Disease spectrums which cause lung damage and Progressive cachexia | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 8 | क्षयज कास (Kshayaja Kasa) | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 9 | क्षतज कास (Kshataja Kasa - | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित | ||
| 10 | क्षतक्षीणः - Kshtaksheena - Disease spectrum with cachexia resulting due to diseases of Lungs or external injury to Body | षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित |
| Disease Factors |
|---|
No reasearch DATA till date
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adult Dosage | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | <= | 10 | g | 3 times / day | 15 days | |
| Child Dosage | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | <= | 5 | g | 3 times / day | 15 days |