पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam

Scientific Name: पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam

Hindi Name: पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam

English Name: Panchagavya Ghrutam

Category: Combination Products

Sub-Category: घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee

Brief Description

Medicated ghee prescribed for seizure disorders

चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम्

सर्वतः सुविशुद्धस्य सम्यगाश्वासितस्य च| अपस्मारविमोक्षार्थं योगान् संशमनाञ्छृणु||१६||
गोशकृद्रसदध्यम्लक्षीरमूत्रैः समैर्घृतम् | सिद्धं पिबेदपस्मारकामलाज्वरनाशनम्||१७||


आयुर्वेददीपिका व्याख्या (चक्रपाणिदत्त कृत)

आश्वासितस्येति आप्यायितबलस्य| गोशकृदित्यादौ दध्यादिभिरपि गोशब्दो योज्यः; तेन पञ्चगव्यमिदमल्पं भवति| साम्यं चात्र गोशकृद्रसादीनां परिभाषासिद्धमपि स्पष्टार्थमुच्यते||१६-१७||

अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः

गोमयस्वरसक्षीरदधिमूत्रैः शृतं हविः||१८|| अपस्मारज्वरोन्मादकामलान्तकरं पिबेत्|
 

सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या 

गोमयस्वरसादिभिर्घ्रुतं पक्वमपस्मारादिघ्नं पिबेत्|

 

अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः

सर्वतः सुविशुद्धस्य सम्यगाश्वासितस्य च| अपस्मारविमोक्षार्थं योगान् संशमनान् शृणु|
गोमयस्वरसक्षीरदधिमूत्रैः शृतं हविः| अपस्मारज्वरोन्मादकामलान्तकरं पिबेत्||१०||

शशिलेक व्याख्या (इन्दु कृत)

सर्वत इत्यादिना शमनयोगानामधिकारनिर्देशः| सर्वत ऊर्ध्वमधश्च सुविशुद्धस्य सुतरां विशुद्धस्य सम्यग्विशुद्धस्येत्यर्थः|

सम्यगाश्वासितस्य सम्यक् प्रधानमध्यावरशुद्ध्यनुसारेण पेयाद्यासेवनादाश्वासितस्य च अपस्मारविमोचनार्थं वक्ष्यमाणान् शमनप्रायान् योगानाकर्णय|

तानेवाह-गोमयेत्यादि| गोमयस्वरसादिभिः शृतं हविरपस्मारद्यन्तकरं पिबेत्| उत्तरे हविषीदं पञ्चगव्यं महदिति पाठादस्य लघुपञ्चगव्यनामकत्वमभिमतम्| अत्र च गोमयस्वरसादीनां सामान्यपरिभाषयान्योन्यसमत्वं घृताच्चतुर्गुणत्वञ्च ज्ञेयम्| चरके तु गोशकृद्रसदध्यम्लक्षीरमूत्रैः समैर्घृतमिति पाठः|| १०||
 

Serial Number Samskrutha Name Scientific name Hindi Name English Name Quantity for 1000ml Units Ratio
  1. MIx all ingredients and boil till water evaporatesa and appropriate signs of sneha preperation are achieved.
  2. Ghee should be filtered out and used to treat seizure disorders.
1 गोक्षीरम् - Goksheeram Bos indicus गाय का दूध - Gay ka Doodh Cow Milk 1000 g 1
2 गो शकृत् - Go Shakrut Bos indicus गाय का गोबर - Gay ka Gobar Cow Dung 1000 g 1
3 गो तक्रम् - Go Takram Bos indicus गाय का चाच - Gay ka chach Cow Butter milk 1000 g 1
4 गो दधि - Go Dadhi Bos indicus गाय का दही - Gay ka dahI Curd of cow milk 1000 g 1
5 गो मूत्रम् - Go Mutram Combination of Water, Urea, Minerals, ions and enzymes गो मूत्र - Go Mutra Cow Urine 1000 g 1
6 घृतम् - Ghrutam   घी - Ghee Ghee - Clarified Butter 1000 g 1
7 जलम् - Jalam H2O पानी - Pani Water 4000 g 4

 

Serial No Samskruta Name Description Anupanam
1 कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish to reddish discoloration of skin, sclera, nails,urine and burning sensations, indigestion, asthenia, fatigue, loss of taste - Group of Diseases with Jaundice and liver diseases उष्णजलम् - Hot Water
2 ज्वर - Jvara Fevers उष्णजलम् - Hot Water
3 अपस्मारम् - Apasmaram Disease spectrum with convulsions and transient amnesia उष्णजलम् - Hot Water
4 उन्माद - Unmada Psychiatric diseases with personality disorders उष्णजलम् - Hot Water

 

Sl.No Raw Material Variant Ratio Quantity Required for 1000g Unit
1 गो क्षीरम् - Goksheeram Raw 1 1000.000 g
2 गो दधि - Go Dadhi Raw 1 1000.000 g
3 गो तक्रम् - Go Takram Raw 1 1000.000 g
4 गो मूत्रम् - Go mutram Raw 1 1000.000 g
5 गो घृतम् - Go Ghrutam Raw 1 1000.000 g
6 गो शकृत् - Go Shakruth Raw 1 1000.000 g
modal-content
Rasaमधुर - Madhura - Sweet
तिक्त - Tikta - Bitter
कटु - Katu - Pungent
Gunaलघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body
तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality
उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat
स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness
श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness
सान्द्र गुणम् - Sandra Gunam - Drug action which imparts thickness or tightness or tight binding
मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness
मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness
सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement
सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body
विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body
VeeryaUshna veerya
VipakaMadhura
Prabhavaअपस्मारहरम् - Apasmaraharam - Anti epileptic
Anupanamउष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 अपस्मार (Apasmara, seizure diseases with alte पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
2 ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
3 कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
4 कामलाहरम् - Kamalaharam - Drug property which cures Jaundice पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
5 उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
6 उन्मादहरम् - Unmadaharam - Drugs which cure psychiatric disease spectrum पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
7 ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
8 ज्वरम् - Jvaram - Spectrum of diseases with raised body temperature पञ्चगव्य घृतम् - 1 - Panchagavya Ghrutam घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गहृदयम्,उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः /अष्टाङ्गसङ्ग्रहः, उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः
Disease Factors
Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
Adult Dosage घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee <= 200 g 1 times / day 7 days
घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee <= 50 g 1 times / day 365 days
Child Dosage घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee <= 100 g 1 times / day 7 days
घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee <= 25 g 1 times / day 365 days
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay