Brief Description
च.सं.चि.अ.18
त्र्यूषणं त्रिफलां द्राक्षां काश्मर्याणि परूषकम्| द्वे पाठे देवदार्वृद्धिं स्वगुप्तां चित्रकं शटीम्||३९||
ब्राह्मीं तामलकीं मेदां काकनासां शतावरीम्| त्रिकण्टकं विदारीं च पिष्ट्वा कर्षसमं घृतात्||४०||
प्रस्थं चतुर्गुणे क्षीरे सिद्धं कासहरं पिबेत्| ज्वरगुल्मारुचिप्लीहशिरोहृत्पार्श्वशूलनुत्||४१||
कामलार्शोऽनिलाष्ठीलाक्षतशोषक्षयापहम्| त्र्यूषणं नाम विख्यातमेतद्धृतमनुत्तमम्||४२||
इति त्र्यूषणाद्यं घृतम्|
आयुर्वेददीपिका व्याख्या (चक्रपाणिदत्त कृत)
त्र्यूषणाद्ये द्वे पाठे इत्यनेन स्वल्पपत्रां द्वितीयां पाठां ग्राहयन्ति| स्वगुप्ता शूकशिम्बी||३९-४२||
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 2 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 3 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 4 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 5 | शिरोरोगम् - Shirorogam - Disease spectrum with headaches | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 6 | हृत्शूलम् - Hrutshulam - Disease spectrum with cardiac pain | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 7 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 8 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 9 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 10 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 11 | अष्ठीला (Ashthila ) | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 12 | उरक्षतम् - Urakshatam - Disease spectrums which cause lung damage and Progressive cachexia | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 13 | धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 14 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 | ||
| 15 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | त्र्यूषणाद्य घृतम् - 1 - Tryushanadya Ghrutam - 1 | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | च.सं.चि.18/39-42 |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|