पनस पत्रम् - Panasa Patram

Scientific Name: Artocarpus integrifolia

Hindi Name: पनस के पत्ते - Panasa Ke Patte

English Name: Jackfruit, Jack tree - Dry Leaves

Category: Plant Parts

Sub-Category: पत्रम् - Patram - Leaves

Out of Stock

Brief Description

Cultivated fruit tree

कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग

श्लेष्मातकसदृक्पत्रः स्यात् कण्टकिफलस्तथा | पनसस्त्वाशयफल आशयो गर्भकण्टकः ||४६२||
पनसं तुवरं स्वादु गुरु विष्टम्भि वातलम् | तिक्तं पनसपुष्पं तु गुरु वक्त्रविशोधनम् ||४६३||
पनसस्य फलं बालं कफमेदोविवर्धनम् | वातपित्तहरं बल्यं दाहघ्नं मधुरं गुरु ||४६४||
तद्विशेषाद्विवर्ज्यं स्याद् गुल्मिभिर्दुर्बलाग्निभिः | रक्तपित्तहरं पक्वं विपाके स्वादु शीतलम् ||४६५||
तर्पणं बृंहणं वृष्यं मांसलं श्लेष्मलं भृशम् | बल्यं स्निग्धं जयेद् वातं क्षतरक्तक्षयानपि ||४६६||
पनसोद्भूतबीजानि वृष्याणि मधुराणि च | गुरूणि बद्धवर्चांसि सृष्टमूत्राणि तानि च ||४६७||
मज्जा तस्यापि पितघ्नो वृष्यः श्लेष्मानिलापहः |४६८|

द्रव्यगुणसङ्ग्रह - ५. फलवर्ग

श्लेष्मलं मधुरं शीतं श्लेष्मातकफलं गुरु ||३६||
पनसं सकषायं तु स्निग्धं स्वादुरसं गुरु |३७|

भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ७. आम्रादिफलवर्ग

पनसः कण्टकिफलः पलसोऽतिबृहत्फलः |

पनसं शीतलं पक्वं स्निग्धं पित्तानिलापहम् |तर्पणं बृंहणं स्वादु मांसलं श्लेष्मलं भृशम् ||२२||
बल्यं शुक्रप्रदं हन्ति रक्तपित्तक्षतव्रणान् | आमं तदेव विष्टम्भि वातलं तुवरं गुरु |
दाहकृन्मधुरं बल्यं कफमेदोविवर्धनम् ||२३||
पनसोद्भूतबीजानि वृष्याणि मधुराणि च |गुरूणि बद्धविट्कानि सृष्टमूत्राणि संवदेत् ||२४||
मज्जा पनसजो वृष्यो वातपित्तकफापहः | विशेषात्पनसो वर्ज्यो गुल्मिभिर्मन्दवह्निभिः ||२५||

मदनपालनिघण्टु - ६. फलादिवर्ग

पनसः कण्टकिफलः श्वासहा गर्भकण्टकः | पनसं शीतलं पक्वं स्निग्धं पित्तानिलापहम् ||४८||
बल्यं शुक्रपदं हन्ति रक्तपित्तक्षतक्षयान् | आमं तदेव विष्टम्भि वातलं तुवरं लघु ||४९||

माधवद्रव्यगुण - २१. फलवर्ग
 

पनसं शीतलं पक्वं स्निग्धं पित्तानिलापहम् ||१६||
बल्यं शुक्रप्रदं हन्ति रक्तपित्तक्षतक्षयान् | आमं तदेव विष्टम्भि वातलं तुवरं गुरु ||१७||
वातलं गुरु विष्टम्भि शीतलं रक्तपित्तनुत् | अपक्वं पनसं विद्यात् कषायं मधुरं तथा |
तदेव गुरु सम्पक्वं वातपित्तनिबर्हणम् | मधुरं शीतलं शस्यं बृंहणं बलमांसकृत् |

राजनिघण्टु - ११. आम्रादिवर्ग

पनसस्तु महासर्जः फलिनः फलवृक्षकः |

स्थूलः कण्टफलश्चैव स्यान्मूलफलदः स्मृतः | अपुष्पफलदः पूतफलो ह्यङ्कमितस्तथा ||३२||

पनसं मधुरं सुपिच्छिलं गुरु हृद्यं बलवीर्यवृद्धिदम् |श्रमदाहविशोषनाशनं रुचिकृद्ग्राहि च दुर्जरं परम् ||३३||
ईषत्कषायं मधुरं तद्बीजं वातलं गुरु | तत्फलस्य विकारघ्नं रुच्यं त्वग्दोषनाशनम् ||३४||
बालं तु नीरसं हृद्यं मध्यपक्वं तु दीपनम् | रुचिदं लवणाद्युक्तं पनसस्य फलं स्मृतम् ||३५||

सोढलनिघण्टु, गुणसङ्ग्रह (द्वितीय भाग) - ५. आम्रादिवर्ग

अपक्वं पनसं प्रोक्तं कषायं मधुरं च तत् | वातलं गुरु विष्टम्भि शीतलं रक्तपित्तनुत् ||४८३||
सुपक्वं सकषायं तु स्वादुपाकरसं गुरु | शीतलं बृंहणं स्निग्धं रक्तपित्तप्रसादनम् ||४८४||
दाहक्षतक्षयहरं विष्टम्भि कफशुक्रकृत् |

Cycloartenone
Cycloartenol
Beta-sitosterol
Sl.No Raw Material Variant Ratio Quantity Required for 1000g Unit
modal-content
Rasa
Guna
Veerya
Vipaka
Prabhava
Anupanam
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 Rheumatoid Arthritis पनस पत्रम् - Panasa Patram पत्रम् - Patram - Leaves Der Pharmacia Lettre, 2016, 8 (18):180-184 (http://scholarsresearchlibrary.com/archive.html) Methanolic Extraction
2 Estrogenic - Action which promotes estrogen synthesis पनस पत्रम् - Panasa Patram पत्रम् - Patram - Leaves Indian Medicinal Plants - CP Khare - Springers publication - Page no 66 - 1) पनस काण्डम् - Panasa Kandam
Aqueous extraction of both stem and leaves
3 Hypoglycemic पनस पत्रम् - Panasa Patram पत्रम् - Patram - Leaves Indian Medicinal Plants - CP Khare - Springers publication - Page no 66 - An aqueous extract of mature leaves
Disease Factors
Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay