महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1
Scientific Name: महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1
Hindi Name: महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1
English Name: Maha Chandanadi Tailam - 1
Category: Combination Products
Sub-Category: तैलम् - Tailam - Medicated oil
Brief Description
भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. अ. । त. २, यो. र. । वाजी.
द्रव्याणि चन्दनादेस्तु चन्दनं रक्तचन्दनम् । पत्राङ्गमथ कालीयागरुकृष्णागुरूणि च ।।
देवद्रुमः ससरलः पद्मकं क्रमुकोऽपि च । ।कर्पूरो मृगनाभिश्च लताकस्तूरिकापि च ।।
सिल्हकः कुङ्कुमं नव्यं जातीफलकमेव च ।जातीपत्रं लवङ्गश्च सूक्ष्मैला महती च सा ।।
कङ्कोलफलकं स्पृक्का पत्रकं नागकेशरम् । बालकञ्च तथोशीरं मांसी दारुसिताऽपि वा।
कृतकर्पूरकश्चापि शैलेयं भद्रमुस्तकम् । रेणुका च प्रियङ्गुश्च श्रीवासो गुग्गुलुस्तथा ।।
लाक्षा नखश्च रालश्च धातकीकुसुमं तथा। ग्रन्थिपर्णश्च मञ्जिष्ठा तगरं सिक्थकं तथा ॥
एतानि शाणमानानि कल्कीकृत्य शनैःपचेत् । तैलं प्रस्थमितं सम्यगेतत्पात्रे शुभे क्षिपेत् ॥
अनेनाभ्यक्तगात्रस्तु वृद्धोऽशीतिसमोपि सः। युवा भवति शुक्राढ्यः स्त्रीणामत्यन्तवल्लभः।।
वन्ध्यापि लभते गर्भ वृद्धोऽपि तरुणायते । अपुत्रः पुत्रमाप्नोति जीवेच्च शरदां शतम् ।।
चन्दनादिमहातैलं रक्तपित्तं क्षयं ज्वरम् ।दाहं प्रस्वेददौर्गन्ध्यं कुष्ठं कण्डूं विनाशयेत् ।।
सफेद चन्दन, लाल चन्दन, पतंग, काला चन्दन, अगर, देवदार, सरल (चीडका बुरादा), पद्माख, सुपारी, कपूर, कस्तूरी, लता कस्तूरी, (मुश्कदाना), सिल्हक [शिलारस), नवीन केसर, जायफल, जावित्री, लोग, छोटी इलायची, बड़ी इलायची, कङ्कोलका फल, स्पृक्का, तेजपात, नाग. केसर (बरास), नेत्रबाला, खस, जटामांसी, दारचीनी, शुद्ध कपूर, छरीला, नागरमोथा, रेणुका, फूल प्रियंगु, श्रीवास, गूगल, लाख, नख, राल, धायके पूल, ग्रन्थिपर्ण (गठीवन), मजीठ, तगर और मोम । प्रत्येक ४-४ माशे (वर्तमान तोलसे ५-५ माशे) लेकर सबको अधकुटा करके उसमें १ सेर तिलका तैल और ४ सेर पानी मिलाकर मन्दाग्नि-पर पकाएं; जब पानी जल जाय तो तेलको छानकर बोतलोमें भरकर रख दीजिए। इसकी मालिशसे अस्सी वर्षका वृद्ध पुरुष भी तरुणके समान वीर्यवान और युवति-प्रिय हो जाता है तथा बन्ध्या स्त्री और पुत्रहीन पुरुषोमें पुत्रोत्पादनकी शक्ति उत्पन्न होती है।
यह महा चन्दनादि तैल रक्तपित्त, क्षय,ज्वर, दाह, पसीना, दुर्गन्धि, कुष्ठ और खुजली नाशक है तथा इसको व्यवहारमें लेनेवाले व्यक्ति १०० वर्ष तक जीवित रहते हैं।
१ (त्वक्च पद्मकमिति पाठभेदः । २ मुराकर्पॊरकञ्चापीति पाठान्तरम् )
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 2 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 3 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 4 | पुंसवन (Pumsavana) | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 5 | वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 6 | षण्ढत्वम् - Shandhatvam - Disease spectrum with Impotence associated with sexual Perversions | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 7 | रक्तपित्तम् (Raktapittam, Disease spectrum with uncontrolled bleeding from the body- Bleeding diathesis) | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 8 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 9 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 10 | दाह (Daha, Burning paresthesia) | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 11 | स्वेदातिप्रवृत्तिः / अतिस्वेदम् - Svedatiparavrutti / Atisvedam - Diaphoresis / Excessive perspiration | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 12 | देह दौर्गन्ध्यम् - Deha Dourgandhyam - Bromhidrosis / Bad Body Odor | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 13 | कुष्ठम् - Kushtha | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 14 | कण्डू - Kandu - Itching / Pruritus | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. | ||
| 15 | त्वक् रसायनम् /त्वच्य (Tvak Rasayanam / Tvachya- Skin Tonic) | महा चन्दनादि तैलम् - 1 - Maha Chandanadi Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | भा. प्र., उ. खं.। वाजी.; भै. र.। ध्वजभङ्ग; न. |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|