Brief Description
(हा. सं. । स्था. ३ अ. २३)
स्योनाकः पाटला बिल्वं तर्कारी पारिभद्रकम् । अश्वगन्धा कण्टकारी प्रसारिणी पुनर्नवा ।।
श्वदंष्ट्रातिबला चैव बला च समभागिकी। पादशेषं जलद्रोणे कथितं परिस्रावयेत् ॥
ततश्चेमानि योज्यानि भेषजानि भिषग्वरैः । शतपुष्पा वचा मांसी दारु शैलेयकं बला॥
पत्राङ्गं चन्दनं कुष्ठं तथान्यं रक्तचन्दनम् । करञ्जबीजांशुमती त्रिसुगन्धिपुनर्नवा ॥
रास्ना तुरजगन्धा च सैन्धवं च दुरालभा। मञ्जिष्ठा सुरसा चैतत् प्रत्येकन्तु पलद्वयम् ।।
चूर्णं कृत्वा क्षिपेत्तत्र क्षिपेल्लाक्षारसाढकम् । शतावरीरसं चैव अजाक्षीरं चतुर्गुणम् ॥
दधितत्राढकं गव्यं तिलतैले प्रयोजयेत् ।सिद्धं तत्र प्रदृश्येत ततो मङ्गलवाचनम् ।।
प्रतिह्येनं प्रतिष्ठाप्य नारायणमिति स्मृतम् । हन्ति वातविकारांश्च अपस्मारं ग्रहांस्तथा ।।
शिरोरोगान् कर्णरोगान् कुष्ठान्यष्टादशान्यपि । वन्ध्या च लभते पुत्रं षण्ढोऽपि पुरुषायते ॥
वृद्धो युवायते मूर्खो विद्याराधनतत्परः। नारायणमिदं तैलं कृष्णात्रयेण भाषितम् ॥
अरलु, पाढल, बेलछाल, अरनी, नीमकी छाल, असगन्ध, कटेली, प्रसारणी, पुनर्नवा, गोखरु, कंत्री और सरेटी; सब चीजें समान भाग मिश्रित ६। सेर लेकर यवकुटा करके ३२ सेर घानीमें पकावें । जब ८ सेर पानी शेष रह जाय तो छान है। तत्पश्चात् उसमें ८ सेर लासका रस, ८ सेर शतावरका रस, ३२ सेर बकरीका दूध, ८ सेर गायका दही, ८ सेर तिलका तैल और कल्क मिलाकर पकायें । जब काथादि जल जाय तो तैल को छान ले।
कल्क - सोया, बच, जटामांसी, देवदारु, छरीला, खरैटी, पत्राङ्ग, सफेद चन्दन, कूठ, लालचन्दन, करञ्जबीज, शालपर्णी, दालचीनी, इलायची, तेजपात, पुनर्नवा, रास्ना, असगन्ध, सेंधा, धमासा, मजीठ और तुलसी । हरेक १० तोले लेकर पीस ले।यह तैल वातव्याधि, अपस्मार, ग्रहदोष, शिरोरोग, कर्णरोग और १८ प्रकारके कुष्टांको नष्ट करता है।
इसके सेवनसे वन्ध्या स्त्री को पुत्र प्राप्त होता है, नपुंसक मनुष्य पौरुष युक्त, वृद्ध युवाके समान और मूर्ख विद्याप्राप्ति में तत्पर हो जाता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | वातरक्त (Vatarakta) | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 2 | ग्रहदोषम् / भूतोपघातम् - Grahadosham / Bhutopaghatam - Manias, Psychotic diseases, Personality disorders, Psychiatric diseases | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 3 | शिरोरोगम् - Shirorogam - Disease spectrum with headaches | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 4 | कुष्ठम् - Kushtha | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 5 | वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 6 | षण्ढत्वम् - Shandhatvam - Disease spectrum with Impotence associated with sexual Perversions | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 7 | अपस्मार (Apasmara, seizure diseases with alte | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 8 | कर्णरोग(Karna roga, Diseases of Ear) | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 9 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 10 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 11 | मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) | ||
| 12 | विद्या आराधन तत्परः (Vidya Aradhana tatpara - Increases the enthusiasm to learn ) | नारायणतैलम् -1 - Narayana Tailam - 1 | तैलम् - Tailam - Medicated oil | हा. सं. । स्था. ३ अ. २३) |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|