Brief Description
( भै. र. । स्त्रीरोगा.)
भद्रोत्कटतुलाक्वाथे पादशेषे विनिःक्षिपेत् ।
शर्करायाः पलत्रिंशच्चूर्णानीमानि दापयेत् ॥
वत्सकं धान्यकं मुस्तमुशीरं बिल्वमेव च ।
शाल्मलीवेष्टकञ्चैव पिप्पली मरिचानि च ॥
बला चातिबला मांसी ह्लीवेरं सदुरालभम् ।
एषाश्च पलिकैर्भागैचूर्णैरेनं समाचरेत् ॥
सङ्ग्रहग्रहणीं हन्ति सूतिकाञ्च सुदुस्तराम् ।
वह्निञ्च कुरुते दीप्तं शूलानाहविबन्धनुत् ॥
६। सेर नागरमोथेको ३२ सेर पानीमें पकावें और जब ८ सेर पानी शेष रह जाय तो उसे छानकर उसमें ३० पल (१५० तोले) खांड मिलाकर पुनः पकावें । जब गाढ़ा हो जाय तो उसमें इन्द्रजौ, धनिया, नागरमोथा, खस, बेलगिरी, मोचरस, पीपल, काली मिरच, खरैटी, कंघी, जटामांसी, सुगन्धबाला और धमासेका ५-५ तोले चूर्ण डालकर उसे करछीसे अच्छी तरह मिला दें और ठंडा होने पर चिकने पात्रमें भरकर रख दें।
इसके सेवनसे संग्रहणी, सूतिका रोग, शूल, अफारा और मलाबरोधका नाश होता तथा अग्निकी वृद्धि होती है।
(मात्रा-१ तोला ।)
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | संग्रहणी (Samgrahani ) | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् | |||
| 2 | सूतिका रोगम् (Sutika Rogam - Puerperium diseases) | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् | |||
| 3 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् | |||
| 4 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् | |||
| 5 | शूल (Shula) | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् | |||
| 6 | आनाहः / विष्टंम्भ - Anaha - Disease spectrum of Abdominal distention associated with stoppage of excretion of Urine, Feces and flatus | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् | |||
| 7 | विबन्ध / मलावष्टम्भ / विष्टम्भम् / मलसङ्गम् - Vibandha / Malavastambha / Vishtambha / Malasangam - Disease spectrum with blockage to natural bodily excretions | भद्रोत्कटाद्यवलेहः (Bhadrotkatadyavaleha) | भै. र. । स्त्रीरोगाधिकारम् |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|