Brief Description
अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३
मधुकोत्पलरोध्नाम्बु समङ्गा बिल्वचन्दनम्||१३०||
चविकाऽतिविषा मुस्तं पाठा क्षारो यवाग्रजः | दार्वीत्वङ्क्षागरं मांसी चित्रको देवदारु च||१३१||
चाङ्गेरीस्वरसे सर्पिः साधितं तैस्त्रिदोषजित् | अर्शोतिसारग्रहणीपाण्डुरोगज्वरारुचौ||१३२||
मूत्रकृच्छ्रे गुदभ्रंशे बस्त्यानाहे प्रवाहणे | पिच्छास्रावेऽर्शसां शूले देयं तत्परमौषधम्||१३३||
स०-मधुकादिद्रव्यैः स्नेहचतुर्थभागप्रमाणैश्चाङ्गेरीस्वरसे घृताच्चतुर्गुणे घृतं साधितं त्रिदोषजित्| अर्शःप्रभृतिष्वेतद् घृतं देयम्| यतः परमौषधम्|
कल्क-मुलैठी, नीलोफर (नीलोत्पल), लोध, सुगन्धबाला, मजीठ, बेलगिरी, सफेद चन्दन, चव्य, अतीस, नागरमोथा, पाठा, जवाखार, दारुहल्दी, दाल चीनी, सोंठ, जटामांसी, चीता, और देवदारु । सब समान भाग मिश्रित १० तोले लेकर सबको एकत्र पीसले । १ सेर धी में ४ सेर चाङ्गेरी (तिपतिया)का - स्वरस और उपरोक्त कल्क मिलाकरमन्दाग्नि पर पकावें । जब पानी जल जाये तो घृतको छान लें।
यह घृत त्रिदोष जन्य अर्श (बवासीर), अतिसार, संग्रहणी, पाण्डु, ज्वर, अरुचि, मूत्रकृच्छ, गुदभ्रंश (कांच निकलना), अफारा, रक्तातिसार, प्रवाहिका तथा शूल को नष्ट करता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 2 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 3 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 4 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 5 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 6 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 7 | गुद भ्रंश/ गुद निर्गमम् / स्रस्तापानम् - Guda Bhramsha / Guda nirgama / Srastapana - Diseases spectrum with rectal prolapse | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 8 | बस्ति/वस्ति आनाहम् (Basti/Vasti Anaham, Disease spectrum with distension of urinary bladder - Urethral calculi, Cystitis, urethral stricture, Prostatomegaly ) | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 9 | प्रवाहिका - Pravahika - Disease spectrum with mucus predominant bloody diarrhea - Ameobiasis, inflammatory bowel disease, Crohns disease and ulcerative colitis , Colon cancer | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 10 | पिच्छास्रावम् - Picchasravam - Disease spectrum with mucus discharge per rectum | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 11 | अर्शसां शूलम् (Arshasam shulam) | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ | ||
| 12 | अतीसारः / अतिसारः / विड्भेदम् - Atisara / Vitbheda - Disease spectrum with excess liquid defecation or loose stools - Diarrhea | चाङ्गेर्यादि घृतम् - Changeryadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | अ.ह्र.चि.८/१३०-१३३ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|