Brief Description
ह्रीवेरमुत्पलं लोध्रं समङ्गाचव्यचन्दनम्| पाठा सातिविषा बिल्वं धातकी देवदारु च||२३०||
दार्वीत्वङ् नागरं मांसी मुस्तं क्षारो यवाग्रजः| चित्रकश्चेति पेष्याणि चाङ्गेरीस्वरसे घृतम्||२३१||
ऐकध्यं साधयेत् सर्वं तत् सर्पिः परमौषधम्| अर्शोतिसारग्रहणीपाण्डुरोगे ज्वरेऽरुचौ||२३२||
मूत्रकृच्छ्रे गुदभ्रंशे बस्त्यानाहे प्रवाहणे| पिच्छास्रावेऽर्शसां शूले योज्यमेतत्त्रिदोषनुत्||२३३||
इति ह्रीवेरादिघृतम्|
यवाग्रजः क्षारः यवक्षारः| चाङ्गेरीस्वरसोऽत्र चतुर्गुणो ग्राह्यः, द्रवान्तरासान्निध्यात् ।
कल्क-सुगंधवाला, नीलोत्पल, लोध, मजीठ, चव, सफेद चन्दन, पाठा, अतीस, बेलगिरी, धायके फूल, देवदारु, दारुहल्दी, दालचीनी, सोंठ, जटामांसी, नागरमोथा, जवाखार और चीतामूल समान भाग मिलित २० तोला २ सेर घी में यह कल्क और ८ सेर चांगेरीका स्वरस मिलाकर पाक सिद्ध करें।यह घृत अर्श, अतिसार, संग्रहणी, पाण्डु, ज्वर, अरुचि, मूत्रकृच्छ, गुदभ्रंश, पेडू फूलना, प्रवाहिका, पिच्छास्राव, शूल और त्रिदोषज अर्शकी महौषध है।
( मात्रा-१-२ तोला।)
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 2 | अतीसारः / अतिसारः / विड्भेदम् - Atisara / Vitbheda - Disease spectrum with excess liquid defecation or loose stools - Diarrhea | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 3 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 4 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 5 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 6 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 7 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 8 | गुद भ्रंश/ गुद निर्गमम् / स्रस्तापानम् - Guda Bhramsha / Guda nirgama / Srastapana - Diseases spectrum with rectal prolapse | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 9 | बस्ति/वस्ति आनाहम् (Basti/Vasti Anaham, Disease spectrum with distension of urinary bladder - Urethral calculi, Cystitis, urethral stricture, Prostatomegaly ) | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 10 | प्रवाहिका - Pravahika - Disease spectrum with mucus predominant bloody diarrhea - Ameobiasis, inflammatory bowel disease, Crohns disease and ulcerative colitis , Colon cancer | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 11 | पिच्छास्रावम् - Picchasravam - Disease spectrum with mucus discharge per rectum | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 12 | अर्शसां शूलम् (Arshasam shulam) | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ | |||
| 13 | अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity | ह्लीवेरादि घृतम् (Hliveradi Ghrutam) | च.चि.१४/२३०-२३३ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|