Brief Description
शंखपुष्पी वचा ब्राह्मी कुष्ठं त्रिफलया सह । द्राक्षा सशर्करा शुण्ठी जीवन्ती जीरकं बला ॥
शटी दुरालभा बिल्वं दाडिमं सुरसा स्थिरा । मुस्त्ं पुष्करमूलञ्च सूक्ष्मैला गजपिप्पली ॥
एषां कर्शसमैः भागैः घृतप्रस्थं विपाचयेत् । कषाये कण्टकार्याश्च क्षीरे तस्मिन् चतुर्गुणे ॥
एतत् कुमारकल्याणं घृतरत्नं सुखप्रदम् । बलवर्णकरं धन्यं पुष्ट्यायूरुचिवर्धनम् ॥
छायासर्वग्रहालक्ष्मीकृमिदन्तगदापहम् । सर्वबालामयान् हन्ति दन्तोद्भेदं विशेषतः ॥
| Materials | Form | Parts by volume/Parts By weight |
| Shankhapushpi | Powder | 1 |
| Vacha | Powder | 1 |
| Brahmi | Powder | 1 |
| Kushtha | Powder | 1 |
| Haritaki | Powder | 1 |
| Vibhitaki | Powder | 1 |
| Amalaki | Powder | 1 |
| Draksha | Powder | 1 |
| Khanda sharkara | Powder | 1 |
| shunthi | Powder | 1 |
| Jivanti | Powder | 1 |
| jIraka | Powder | 1 |
| Bala | Powder | 1 |
| Shati | Powder | 1 |
| Duralabha | Powder | 1 |
| Bilva | Powder | 1 |
| Dadima | Powder | 1 |
| Tulasi | Powder | 1 |
| Shalaparni | Powder | 1 |
| Musta | Powder | 1 |
| Pushkaramula | Powder | 1 |
| Ela | Powder | 1 |
| Gajapippali | Powder | 1 |
| Ghruta | Sneha | 64 |
| Kabthakari | Kashaya | 256 |
| Kshira | Dravadravya | 256 |
Make Kalka of powder form drugs and boil along with Ghee and kanthakari kashaya and milk till milk and kashaya evaporates and Snehasiddha Lakshana Appear.
शंखपुश्पी,वचा,ब्राह्मी,कूठ,त्रिफला,दाख, खांड, सोंठ, जीवन्ती, जीरा, खरैटी, कपूरकचरी, धमासा, बेल, अनार, तुलसी, शालपर्णी, नागरमोथा, पोखरमूल, छोटी इलायची और गजपीपलके ११-१। तोला कल्क तथा चार गुने कटेली के क्वाथ और चार गुने दूधके साथ यथाविधि २ सेर घृतका पाक सिद्ध करें।यह घृत सुखदायक, बल, वर्ण, पुष्टि और अग्निकारक है तथा प्रहदोष, अलक्ष्मी (शोभा हीनता) कृमि, दन्तरोग और बालकोंके समस्त रोग विशेपतः दांत निकलने के समय की पीडा को नष्ट करता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | बाल बलवर्धन (Bala balavardhana) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 2 | वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 3 | धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 4 | बाल पौष्टिक (Bala poushtika, Child nourishmen | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 5 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 6 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 7 | बालामयम् / बालरोगम् - Balamayam / Balarogam - Diseases of children | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 8 | बाल वह्नि करम् (Balavahniakaram - Appetizer for children) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 9 | छाया दोष (Chaya dosha, Diseases of skin luste | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 10 | बालग्रह (Balagraha) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 11 | धन दारिद्र्य (dhana daridrya ) (poverty) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 12 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 13 | दन्तगद (Danta roga, Dental diseases) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग | ||
| 14 | दन्तोद्भेद गद (Dantodbheda Gada, Diseases at | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै.र/बालरोग |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|