Brief Description
मरिचं हरितालं च त्रिवृतं रक्तचन्दनम् । मुस्तं मनःशिला मांसी द्वे निशे देवदारु च ॥ १४६
विशाला करवीरं च कुष्ठमर्कपयस्तथा । तथैव गोमयरसं कुर्यात्कर्षमितान्पृथक् ॥ १५०
विषं चार्द्धपलं देयं प्रस्थं च कटुतैलकम् । गोमूत्रं द्विगुणं दद्याज्जलं च द्विगुणं भवेत् ॥ १५१
मरिचाद्यमिदं तैलं सिध्मकुष्ठहरं परम् । जयेत्कुष्ठानि सर्वाणि पुण्डरीकं विचर्चिकाम् ॥
पामां श्वित्राणि रक्तं च कण्डूं कच्छूं प्रणाशयेत् । १५२
दी-मरिचाद्यं तैलमाह-मरिचमिति । अत्र त्रिवृन्निशो द्वे निशेथः हरिद्रे द्वे तेन हरिद्रा दारुहरिद्रा, विशालेन्द्रवारुणी, करवीर अश्वघ्नः, अर्कपयः । गोमयरसश्च किंचिदधिको देयः द्रवद्रव्यत्वात् । प्रस्थमिति चतुर्भिः कुडवैः प्रमितं कुडवो चतुष्पल इति गोमूत्रं द्विगुणमिति । अत्र यद्गोमूत्रं द्विगुणं कथितं तद्विगुणितजलग्रहणात् , अन्यच्च चतुर्गुणं गोमूत्रमिति तत्र जलं नास्ति जलमत्र सम्यक् पांकार्थमुक्तं केचिदिति मन्यन्ते । अत्र कल्कालोडनार्थं जलमुक्तं नतु केवलजलपाकार्थं एतदपि संगतं न विरोधः । कुष्ठव्रणापहमिति कुष्ठान्तं व्रणानि तानपहन्तीति । श्वित्रपुण्डरीकादयो मेदाः कुष्ठस्यैवावगन्तव्याः ॥ १४८-१५२ ॥
गू०-त्रिवृत् निःसृता, मांसी जटामांसी, द्वे निशे, हरिद्रा दारुहरिद्रा, विशाला इन्द्रवारुणी, करवीरं अश्वमारः, कुष्ठं, अर्कपयः, गोमयः तद्रसं, मरिचादीनि पृथक् कर्षमितानि विषं अर्धपलं कटुतैलं प्रस्थं गोमूत्र द्विगुणं तैलानि देयं पाचनं सिद्धं भवति पामा दद्रुविशेषः, कच्छूः वृषणसन्धिगतमलजो रोगः ॥१४८-१५२ ॥
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | सिध्म कुष्ठम् (Sidhma Kushtham) | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 2 | कुष्ठम् - Kushtha | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 3 | पुण्डरीक कुष्ठम् (Pundarika kushtha, Skin disease spectrum with red bordered papules and plaques) | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 4 | पामा (Pama, Skin disease with numerous small, | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 5 | विचर्चिका (Vicharchika, Skin disease characte | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 6 | श्वित्रम्/किलास/श्वेत कुष्ठ (shvitram/kilasa/shveta kushtha , Disease spectrum with whitish discoloration of skin - Vitiligo, dermal leukodermatosis ) | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 7 | कच्छू - Kacchu - Vesciculo bullous disease of the hand and buttocks | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ | |||
| 8 | कण्डू (Kanudu) | मरिचाद्य तैलम् (Marichadya Tailam) | शा.म.९/१४६-१५२ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|