Brief Description
पद्मकपुण्ड्रौ वृद्धितुगर्घ्यः शृङ्ग्यमृता दश जीवनसंज्ञाः|
स्तन्यकरा घ्नन्तीरणपित्तं प्रीणनबृंहणजीवनवृष्याः||४||
शशिलेखा व्याख्या (इन्दु कृत)
पद्मकादिस्तन्यकर्तृत्वादियुक्तः||४||
सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या
स०-पद्मकं-हेमपद्मम्| पुण्ड्रः-प्रपौण्डरीकम्| वृद्धिः-महाश्रावणी| तुगा-तुगाक्षीरी| ऋद्धिः-श्रावणी| श्रृङ्गी-कुलीरश्रृङ्गी| अमृता-छिन्नरुहा| दश जीवनसंज्ञाः-जीवन्त्यादिगणोक्ताः| एते पद्मकादयः स्तन्यहेतवः, तथा वातपित्तं घ्नन्ति, तथा प्रीणनादिगुणयुक्ताः| "अष्टाभ्यो भद्गौ योज्यावुपचित्रा|"
आयुर्वेदरसायनम् व्याख्या
आ० र०- पद्मकादिगणमाह-पद्मकपुण्द्राविति| पुण्ड्रः-प्रपौण्डरीकम्| तुगा-वंशरोचना| श्रृङ्गी-कर्कटशृङ्गी| अमृता-गुडूची| जीवनसंज्ञा दश-जीवनीयो गणः| ईरणो-वायुः|
1. Padmaka (Prunus padam), 2. Pundra(prapoundarika), 3. Ruddhi (mahasravani), 4. Vrddhi/sravanl (Sphaeranthus indicus), 5. Tuga/tavakslri (Bambusa arundinacea), 6. Srungi/karkataka shrungi (Pistacia integerrima), 7. Amruta / Guduci (Tinospore cordifolia), 8. Jivaniya gana drugs (10).
Uses:
Increases breast milk, mitigates vata and pitta. Satiating, nourishing, invigorating and Aphrodisiac.
1. पद्मका (प्रूनस पदम), 2. पुंड्रा (प्रपाउंडरिका), 3. रुधि (महास्रवानी), 4. वृद्धी/श्रवण्ल (स्फेरंथस इंडिकस), 5. तुगा/तवक्षली (बंबुसा अरुंडिनेशिया), 6. श्रुंगी/करकटका श्रुंगी (पिस्ता इंटिग्ररिमा), 7. अमृता / गुडुसी (टिनोस्पोर कॉर्डिफोलिया), 8. जीवनिया गण औषधि (10)।
उपयोग:
स्तन के दूध को बढ़ाता है, वात और पित्त को कम करता है। तृप्ति, पौष्टिक, जीवन काल और वीर्य को बढ़ाता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | स्तन्यजननम् (Stanyajananam - Galactogogues/Drug action which induces lactation) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | |||
| 2 | वातपित्तज व्याधि (Vatapittaja vyadhi, Diseases of Vata and pitta) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | |||
| 3 | बृंहणम् (Brumhana, Medicines which increases the size of the body) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | |||
| 4 | जीवनीयम् - Jivaniyam - invigorating | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | |||
| 5 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | |||
| 6 | प्रीणनम् - Preenanam - Action which induces the state of being pleased / Satisfied | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | |||
| 7 | वातपित्तज व्याधि (Vatapittaja vyadhi, Diseases of Vata and pitta) | पद्मकादि गुग्गुलु - Padmakadi Guggulu | अ.सं.उ.४९/ १४८ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|