Brief Description
Padmaka is a Himalayan tree with significant anti inflammatory properties and incorporated in several ayurvedic formulations.
कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
पद्मक
पद्मकाष्ठं पद्मवर्णं पद्मकं हेमवर्णकम् ||१४००||
सुप्रभो विमलश्चारुः शीतवीर्यो मरुच्छ्रितः | पीतरक्तः पद्मगन्धिः पाटलापुष्पवर्णकः ||१४०१||
पद्मकं तुवरं तिक्तं शीतलं वातलं लघु | गर्भस्य स्थापनं दाहविषपित्तकफास्रजित् ||१४०२||
विस्फोटव्रणवीसर्पवमिकुष्ठतृषापहम् |१४०३|
धन्वन्तरिनिघण्टु - ३. चन्दनादिवर्ग
पद्मक
पद्मको मलयश्चारुः पीतरक्तो मरुद्भवः | सुप्रभः शीतवीर्यश्च पाटलापुष्पवर्णकः ||९४||
पद्मकं शिशिरं स्निग्धं कषायं रक्तपित्तनुत् | गर्भस्थैर्यकरं प्रोक्तं ज्वरच्छर्दिविषापहम् ||९५||
मोहदाहज्वरभ्रान्तिकुष्ठविस्फोटशान्तिकृत् ||९६||
निघण्टुशेष - १. वृक्षकाण्ड
पद्मक
पद्मके मालकः पीतरक्तश्चारुश्च सुप्रभः | सुरभिः शीतवीर्यश्च पाटलः पीतवर्णकः ||१७५||
निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)
पद्मप्रतिकृतिः पद्मकः, तस्य तुल्ये कः सञ्ज्ञा-प्रतिकृत्योः [सिद्ध. ५.१.५४] इति कः, तत्र| मलते-दधाति मालकः, णकः प्रत्ययः| पीतश्चासौ रक्तश्च पीतरक्तः| चरति मनोऽत्र चारुः, मि-वहि- [हैमोणादिसू. ७२६] इति णिदुः| शोभना प्रभाऽस्य सुप्रभः| सुरभते सुरभिः, पदि-पठि- [हैमोणादिसू. ६०७] इति बहुवचनादिः| शीतं वीर्यमस्य शीतवीर्यः| पाटयति पाटलः, मृदि-कन्दि- [हैमोणादिसू. ४६५] इत्यलः| पीतं वर्णमस्य पीतवर्णः, स्वार्थिके के पीतवर्णकः| आह च–
पद्मकं मलयश्चारुः पीतरक्तश्च सुप्रभः| इति|
एतस्य लोके पदमाकु इति प्रसिद्धिः||१७५||
भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ३. कर्पूरादिवर्ग
पद्मक
पद्मकं पद्मगन्धि स्यात्तथा पद्माह्वयं स्मृतम् | पद्मकं तुवरं तिक्तं शीतलं वातलं लघु |
वीसर्पदाहविस्फोटकुष्ठश्लेष्मास्रपित्तनुत् | गर्भसंस्थापनं रुच्यं वमिव्रणतृषाप्रणुत् ||२८||
मदनपालनिघण्टु - ३. कर्पूरादिवर्ग
पद्मक
पद्मकं मलयश्चारुः पीतरक्तश्च सुप्रभः | पद्मकं दाहविस्फोटकुष्ठश्लेष्मास्रपित्तहृत् |
गर्भसंस्थापनं शीतं तृष्णाविसर्पदाहजित् ||६०||
मदनादिनिघण्टु - १०. दशमगण
पद्मक
पद्मकं हेमपत्रञ्च कलशं सबलं तथा | पद्मवर्णः पद्मगन्धि पाटलावर्णपुष्पकम् ||१||
तिक्ते रस हिमं वीर्ये दाहतृड्ज्वरनाशनम् | रक्तपित्तविषघ्नञ्च पद्मकं लघुवातलम् |
पद्मकं केदारदेशे प्रसिद्धः ||२||
माधवद्रव्यगुण - १. विविधौषधिवर्ग
पद्मकं पित्तविस्फोटज्वरदाहविषापहम् ||१२१||
राजनिघण्टु - १२. चन्दनादिवर्ग
पद्मक
पद्मकं पीतकं पीतं मालयं शीतलं हिमम् | शुभ्रं केदारजं रक्तं पाटलापुष्पसन्निभम् |
पद्मकाष्ठं पद्मवृक्षं प्रोक्तं स्याद्द्वादशाह्वयम् ||१३९||
पद्मकं शीतलं तिक्तं रक्तपित्तविनाशनम् | मोहदाहज्वरभ्रान्तिकुष्ठविस्फोटशान्तिकृत् ||१४०||
शोढल निघण्टु नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ३. चन्दनादिवर्ग
पद्मक
पद्मके मलयश्चारुः पीतरक्तो मरुद्भवः | सुप्रभः शीतवीर्यश्च पाटलापुष्पवर्णकः ||४२६||
पद्मवर्णं च शैवालं शैवलं पद्मगन्धकम् | कुलिशं पद्मसाह्वं च कमलं हिमपद्मकम् ||४२७||
Pinocembrin
Dihydrowogonin
Chrysin
Naringenin
Kaempferol
Aromadendrin
Quercetin
Taxifolin
Flavanones
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | तिक्त - Tikta - Bitter कषाय - Kashaya - Astringent |
|---|---|
| Guna | शीत गुणम् - Sheeta Gunam - Drug property which induces coldness and reduces heat or inflammation लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body |
| Veerya | Shita Virya |
| Vipaka | Katu |
| Prabhava | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases |
| Anupanam | रोगोपशमन अनुपानम् - Anupana according to the diseases. | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | विष (Visha) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 2 | कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 3 | युद्ध जयम् (Yuddha Jayam - War winning) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 4 | वाणिज्यक लाभम् (Vanijyaka Labham - Commercial Profits)) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 5 | सर्प व्यापनम् ( Sarpa vyapanam, snake infestation/Anti snake drug) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 6 | दृष्टि निवारण यन्त्रम् (Evil eye door hanger ) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 7 | अग्नि भय (Agnibhaya, Fear of fire accident) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 8 | चोर भयम् (Chorabhayam, Fear of Theft) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 9 | अम्बु भयम्/जल भयम् (Ambu/Jala Bhayam, Fear of Drowning) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 10 | सर्पविष क्षमताकरम्- Sarpavisha Kshamatakaram - Drug action which induces immunity towards snake venom | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 11 | विवाद निवारणम् (Vivada Nivaranam- Dispute Resolving)) | सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. । गुटिका. ४ | ||
| 12 | कुष्ठम् - Kushtha | भूनिम्बादि चूर्णम् (Bhunimbadi churnam) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ. सं. चि. २१ / ४१,अ. हृ. चि. १९ / ३४ | ||
| 13 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | भूनिम्बादि चूर्णम् (Bhunimbadi churnam) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ. सं. चि. २१ / ४१,अ. हृ. चि. १९ / ३४ | ||
| 14 | सुप्तिः / सुप्तता - Supthi / Suptata - Numbness / Insensibility of any part of the body | भूनिम्बादि चूर्णम् (Bhunimbadi churnam) | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ. सं. चि. २१ / ४१,अ. हृ. चि. १९ / ३४ | ||
| 15 | सुप्तिः / सुप्तता - Supthi / Suptata - Numbness / Insensibility of any part of the body | त्रिफलादि चूर्णम् - 1 - Triphaladi Churnam - 1 | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | च. चि. ७ / ६९ | ||
| 16 | सुप्तिः / सुप्तता - Supthi / Suptata - Numbness / Insensibility of any part of the body | त्रिफलादि चूर्णम् - 2 - Triphaladi Churnam - 2 | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | ग. नि. | चूर्णा | ||
| 17 | स्तन्यजननम् (Stanyajananam - Galactogogues/Drug action which induces lactation) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | ||
| 18 | वातपित्तज व्याधि (Vatapittaja vyadhi, Diseases of Vata and pitta) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | ||
| 19 | बृंहणम् (Brumhana, Medicines which increases the size of the body) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | ||
| 20 | जीवनीयम् - Jivaniyam - invigorating | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | ||
| 21 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | ||
| 22 | प्रीणनम् - Preenanam - Action which induces the state of being pleased / Satisfied | पद्मकादि गणम् - Padmakadi Ganam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.सू.१६ / ४, अ.हृ.सू.१५ / ४, | ||
| 23 | वातपित्तज व्याधि (Vatapittaja vyadhi, Diseases of Vata and pitta) | पद्मकादि गुग्गुलु - Padmakadi Guggulu | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | अ.सं.उ.४९/ १४८ | ||
| 24 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 25 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 26 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 27 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 28 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 29 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 30 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 31 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 32 | छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 33 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 34 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 35 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 36 | कुष्ठम् - Kushtha | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 37 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 38 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 39 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 40 | शर्कर (Ashmari) | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 41 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 42 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 43 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 44 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 45 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 46 | वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 47 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 48 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 49 | धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 50 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | काण्डकाष्ठम् - Kandakashtham - Stem Cuttings | शा.म.१०/८७-९२ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|
