शिग्रु पञ्चाङ्गम् - Shigru Panchangam

Scientific Name: Moringa pterygosperma / M. oleifera

Hindi Name: सहजन की पंचांग - Sahajan ki Panchanga

English Name: Drumstick / Horse Radish White Variant - Whole plant cuttings

Category: Plant Parts

Sub-Category: पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant

Out of Stock

Brief Description

 कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग

शोभाञ्जनः कृष्णगन्धो मुरङ्गी शालनक्षमः | घनछदस्तीक्ष्णगन्धो मोचको बतुलछदः ||७४०||
अवदंशो मूलपर्णी मुखभङ्गो हलच्छदः | सुभञ्जनो विद्रधिघ्नः काक्षीवो मूलकछदः ||७४१||
रक्तोऽन्यो मधुशिग्रुः स्यान् मधुरो मधुशृङ्गकः | स्वादुगन्धिः गृञ्जनकः शीघ्रगः सिंहकेसरी ||७४२||
शिग्रुर्हरितशाकोऽन्यः श्वेतः श्वेतमरीचकः | तद्बीजं श्वेतमरिचं शिग्रुतैलं च बैजिकम् ||७४३||
शिग्रुः कटुः कटुःपाके तीक्ष्णोष्णो मधुरो लघुः | दीपनो रोचनो रूक्षः क्षारस्तिक्तो विदाहकृत् ||७४४||
सङ्ग्राह्यशुक्रलो हृद्यः रक्तपित्तास्रकोपनः | चक्षुष्यः कफवातघ्नो हन्ति श्वयथुविद्रधीन् ||७४५||
मेदोऽपचीविषप्लीहगुल्मगण्डव्रणकृमीन् | मधुशिग्रुः कटुस्तिक्तः शोफघ्नो दीपनः सरः ||७४६||
तत्पत्रं वातपित्तघ्नं चक्षुष्यं स्वादुशीतलम् | बृंहणं शुक्रहृत् स्निग्धं मेदःकृमिहरं गुरु ||७४७||
शिग्रुजं कुसुमं जन्तुकफपित्तहरं परम् |सकषायं गुरु ग्राहि चक्षुष्यं कृमिनाशनम् ||७४८||
तथा मुरङ्गयाः पुष्पं तु श्लेष्मलं कृमिनाशनम् | पित्तहृद् दृष्टिपथ्यं स्याद्रक्तपित्तप्रसादनम् ||७४९||
शोभाञ्जनफलं स्वादु कषायं कफपित्तजित् | शूलकुष्ठक्षयश्वासगुल्मघ्नं दीपनं परम् ||७५०||
चक्षुष्यं शिग्रुजं बीजं तीक्ष्णोष्णं विषनाशनम् | अवृष्यं कफवातघ्नं तन्नस्येन शिरोऽर्तिनुत् ||७५१||

 धन्वन्तरिनिघण्टु - ४. करवीरादिवर्ग

शिग्रुर्हरितशाकश्च शिग्रुको लघुपत्रकः | अवदंशक्षमो दंशः प्रोक्तो मूलकपर्ण्यपि ||३८||
शौभाञ्जनस्तीक्ष्णगन्धो मुखभङ्गोऽथ शिग्रुकः | श्वेतकः श्वेतमरिचो रक्तको मधुशिग्रुकः ||३९||
शिग्रुस्तिक्तः कटुश्चोष्णः कफशोफसमीरजित् | कृम्यामविषमेदोघ्नो विद्रधिप्लीहगुल्मनुत् ||४०||

 निघण्टुशेष - १. वृक्षकाण्ड

शिग्रौ शोभाञ्जनस्तीक्ष्णगर्भो मूलकपल्लवः ||८७||
विद्रध्यरातिकोऽक्षीवो मुखभञ्जः सुभञ्जनः | दंशोऽक्षीबः सुभङ्गी च मोचको मधुगृञ्जनः ||८८||

निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)

शिङ्गट् निशातने” शिनोति तैक्ष्ण्यात् शिग्रुः, शिग्रु-गेरु-नमेर्वादयः [हैमोणादिसू. ८११] इति रुप्रत्यये निपात्यते, पुं-क्लीबलिङ्गः, तत्र| शोभामनक्ति शोभाञ्जनः; सुष्ठु भनक्ति मुखमिति वा, पृषोदरादित्वात्| तीक्ष्णो गर्भोऽस्य तीक्ष्णगर्भः| मूलक इव पल्लवा अस्य मूलकपल्लवः||८७||

विद्रधेररातिर्विद्रध्यरातिः स्वार्थिके के विद्रध्यरातिकः| ष्ठिवू क्षिवू निरसने न क्षीवन्ते अनेन अदृप्यत्वाद् अक्षीवः| मुखं भनक्ति मुखभञ्जनः| शोभनं भञ्जनमस्य सुभञ्जनः| दशति दंशः, अच्| क्षीबृङ् मदे न क्षीबते अक्षीबः| शोभनो भङ्गोऽस्त्यस्य सुभङ्गी| मुञ्चति गन्धं मोचकः, णकः प्रत्ययः| मधुप्रधानो गृञ्जनो मधुगृञ्जनः| आहुश्च-
शिग्रुः स्याच्छ्वेतमरिचं मुखभञ्जोऽतितीक्ष्णकः|
शोभाञ्जनस्तीक्ष्णगन्धः सुतीक्ष्णो ध(?घ)नपल्लवः||
शिग्रुर्हरितशाकोऽन्यो मतो मूलकपल्लवः|
घनच्छदस्तीक्ष्णग[न्धः] सुभङ्गी दशनक्षमः||
तृतीयो मधुशिग्रुः स्यात् [...] इति|

शिग्रुनामानि| लोके ‘शिरघू’ इति प्रसिद्धिः||८८||

 

 भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ४. गुडूच्यादिवर्ग

शोभाञ्जनः शिग्रुतीक्ष्णगन्धकाक्षीवमोचकाः | तद्बीजं श्वेतमरिचं मधुशिग्रुः सलोहितः ||९१||
शिग्रुः कटुः कटुः पाके तीक्ष्णोष्णो मधुरो लघुः | दीपनो रोचनो रूक्षः क्षारस्तिक्तो विदाहकृत् |
संग्राही शुक्रलो हृद्यः पित्तरक्तप्रकोपणः ||९२||

चक्षुष्यः कफवातघ्नो विद्रधिश्वयथुक्रिमीन् | मेदोऽपचीविषप्लीहगुल्मगण्डव्रणान्हरेत् ||९३||
श्वेतः प्रोक्तगुणो ज्ञेयो विशेषाद्दाहकृद्भवेत् | प्लीहानं विद्रधिं हन्ति व्रणघ्नः पित्तरक्तहृत् ||९४||
मधुशिग्रुः प्रोक्तगुणो विशेषाद्दीपनः सरः |शिग्रुवल्कलपत्राणां स्वरसः परमार्तिहृत् ||९५||

चक्षुष्यं शिग्रुजं बीजं तीक्ष्णोष्णं विषनाशनम् | अवृष्यं कफवातघ्नं तन्नस्येन शिरोऽर्तिनुत् ||९६||

मदनपालनिघण्टु - ७. शाकवर्ग

शिग्रुः शौभाञ्जनः कृष्णगन्धः स्याद्बहुलच्छदः | रक्तोऽन्यो मधुशिग्रुस्तु श्वेतोऽन्यो हरितच्छदः ||७१||
सौभाञ्जनभवं बीजं तीक्ष्णोष्णं चक्षुषे हितम् | शिग्रुस्तीक्ष्णो लघुर्ग्राही वह्निदः कफवातजित् |
तीक्ष्णोष्णो विद्रधिल्पीहव्रणघ्नो रक्तपित्तकृत् ||७२|| मधुशिग्रुर्गुणैस्तद्वद्विशेषाद्दीपनः सरः |
तत्पुष्पं लघु सङ्ग्राहि वातलं कफशोथजित् | फलं ग्राहि कषायोष्णं मधुरं श्लेष्मपित्तहृत् ||७३||

 मदनादिनिघण्टु - ४. चतुर्थगण

सौभञ्जनः कृष्णगन्धः सुखगन्धोऽथ सिन्धुकः | शिग्रुर्हरीतशाकोऽन्यो मतो मूलकपत्रकः ||२३||
घनच्छदस्तीक्ष्णगन्धो मुरिङ्गी शालनक्षमः | तृतियो मधुशिग्रुस्यान्मधुरः सिंहकेसरी ||२४||
शिग्रुश्च शिग्रुकश्चान्यो मधुशिग्रुरिति त्रयम् |कफासृक् पित्तशमनः प्लीहघ्नः कृमिहा लघुः ||२५||
तिक्तवीर्यो हिमा शिग्रु चक्षुष्यो विद्रधे हितः ||२६||

 राजनिघण्टु - ७. मूलकादिवर्ग

शिग्रुर्हरितशाकश्च शाकपत्रः सुपत्रकः |

उपदंशक्षमो दंशो ज्ञेयः कोमलपत्रकः | बहुमूलो दंशमूलस्तीक्ष्णमूलो दशाह्वयः ||२६||
शिग्रुश्च कटुतिक्तोष्णस्तीक्ष्णो वातकफापहः | मुखजाड्यहरो रुच्यो दीपनो व्रणदोषनुत् ||२७||

शोभाञ्जना नीलशिग्रुस्तीक्ष्णगन्धो जनप्रियः | मुखामोदः कृष्णशिग्रुश्चक्षुष्यो रुचिरञ्जनः ||२८||
शोभाञ्जनस्तीक्ष्णकटुः स्वादूष्णः पिच्छिलस्तथा | जन्तुवातार्तिशूलघ्नश्चक्षुष्यो रोचनः परः ||२९||

श्वेतशिग्रुः सुतीक्ष्णः स्यान्मुखभङ्गः सिताह्वयः | सुमूलः श्वेतमरिचो रोचनो मधुशिग्रुकः ||३०||
श्वेतशिग्रुः कटुस्तीक्ष्णः शोफानलनिकृन्तनः | अङ्गव्यथाहरो रुच्यो दीपनो मुखजाड्यनुत् ||३१||

रक्तको रक्तशिग्रुः स्यान्मधुरो बहुलच्छदः | सुगन्धकेसरः सिंहो मृगारिश्च प्रकीर्तितः ||३२||
रक्तशिग्रुर्महावीर्यो मधुरश्च रसायनः | शोफाध्मानसमीरार्तिपित्तश्लेष्मापसारकः ||३३||

 राजनिघण्टु - ७. मूलकादिवर्ग

शिग्रुपत्रभवं शाकं रुच्यं वातकफापहम् | कटूष्णं दीपनं पथ्यं क्रिमिघ्नं पाचनं परम् ||१३१||

सोढलनिघण्टु - नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ४. करवीरादिवर्ग

शिग्रौ हरितशाकं च शीघ्रको लघुपत्रकः | श्वेतकः श्वेतमरिचो घनपल्लवकस्तथा ||५०३||
अवदंशक्षमो दंशः प्रोक्तो मूलकपर्ण्यपि | शोभाञ्जनः कृष्णगन्धो मुखभङ्गोऽथ शिग्रुकः ||५०४||

मधुशिग्रौ रक्तपुष्पः स्थूलत्वक् मधुतिक्तकः | रक्तघ्नो गन्धशिग्रुश्च केसरी च शुभाञ्जनः ||५०५||
 

Spirochin
Pterygospermin
Moringine
Nitrile glycosides
Niazirin
Niazirinin
Mustard oil glycosides / Glucosinolates
Benzylisothiocyanate
Sl.No Raw Material Variant Ratio Quantity Required for 1000g Unit
modal-content
Rasaकटु - Katu - Pungent
Gunaलघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body
तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality
उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat
रूक्ष गुणम् - Ruksha Gunam - Drug action which imparts dryness
खर गुणम् - Khara Gunam - Drug action which imparts roughness
द्रव गुणम् - Dravagunam - Drug action which imparts liquid state
मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness
सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement
सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body
विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body
VeeryaUshna veerya
VipakaKatu
Prabhava
Anupanamरोगोपशमन अनुपानम् - Anupana according to the diseases.
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 बाधिर्य (Badhirya, Deafness) वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
2 कर्णशूल ( Karnashula, Otalgia, Ear pain) वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
3 दन्त शूल (Dantashula, Odontalgia, Toothache) वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
4 शिरोरोगम् - Shirorogam - Disease spectrum with headaches वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
5 स्वरभेद (Svarabheda, Spectrum of Diseases with altered voice, voice loss, hoarseness of voice, Aphonia, Dysphonia, monotonic voice) वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
6 श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
7 वृद्धि रोग/ब्रध्न रोग / वङ्क्षणानाह - Vruddhi Roga / Bradna roga / Vankshanaha - Disease spectrum with swellings at Groin and pubic area वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
8 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
9 अन्तर्विद्रधि (Antarvidradhi, Spectrum of diseases with Abscess/cysts/secreting tumors in internal organs ) वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
10 उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes वरुणादि गुग्गुलु - Varunadi guggulu पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१४६
11 वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
12 नखभेदः - Nakhabheda - Nail Splitting - Onychoschizia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
13 विपादिका - Vipadika - Cracked Heel and Palm प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
14 पादशूलम् - Padashulam - Pain in the Soles प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
15 पादभ्रंशः - Padabhramsha - Foot Weakness प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
16 खुडवात / वातकण्टकम् / गुल्फशूल - Khudavata / Vatakhantaka / Gulphashula - Ankle Joint Pain प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
17 करसुप्ति - Karasupti - Anesthesia or Hypoesthesia of hands - Hand Numbness प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
18 गुल्फग्रहः - Gulpha Graha - Ankle Stiffness or Loss of movement of ankle Joints प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
19 पिण्डिकोद्वेष्टनम् - Pindikodveshtana - Calf muscle cramps प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
20 गृध्रसी - Grudhrasi - Spectrum of diseases with radiating pain from low back towards lower limb प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
21 जानुग्रह / जानुगत वात / जानुभेद / Janugraha / Janugata Vata - Knee Pain syndromes प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
22 जानुविश्लेषः - Januvishlesha - Syndromes with Knee instability / dislocation प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
23 ऊरुस्तम्भ (Urustambha, Paraparesis प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
24 ऊरुसाद / ऊरुशूलम् - Urusaada / Urushulam - Diseases with Pain in thighs प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
25 पङ्गु (Pangu, Disease spectrum with paralysis of lower limbs, - Quada equina syndrome, spinal cord compression , Motor neuron disease, Guillian barre syndrome, Peripheral neuropathies) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
26 गुद भ्रंश/ गुद निर्गमम् / स्रस्तापानम् - Guda Bhramsha / Guda nirgama / Srastapana - Diseases spectrum with rectal prolapse प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
27 गुद वेदना /गुद रुक् (Guda vedana/Guda ruk, Diseases spectrum with pain in anus - Anal fissure, Piles, Ulcers, Anal Fistula, Crohns disease, IBD, Ulcerative colitis) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
28 वृषणाक्षेपः / वृषणोत्क्षेपः - Vrushanakshepa / Vrushanotkshepa - Testicular Torsion / Displaced Testis प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
29 शेफस्तम्भः - SHephastambha - Priapism प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
30 वृद्धि रोग/ब्रध्न रोग / वङ्क्षणानाह - Vruddhi Roga / Bradna roga / Vankshanaha - Disease spectrum with swellings at Groin and pubic area प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
31 श्रोणी भेद - Shroni Bheda - Pain syndromes of Hip ,pelvis and buttocks प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
32 अतीसारः / अतिसारः / विड्भेदम् - Atisara / Vitbheda - Disease spectrum with excess liquid defecation or loose stools - Diarrhea प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
33 उदावर्त - Udavarta - Spectrum of diseases where movement of organ is opposite to physiological movement प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
34 खञ्जता / खाञ्ज्यता - Khanjata / Khanjyata - Spectrum of diseases with paralysis or paresis of a lower limb resulting in difficult walking प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
35 कुब्जता / कौब्ज्यता - Kubjata / koubjyata - Spectrum of diseases with kyphosis , altered articulations of vertebral column joints प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
36 वामनत्वम् (Vamanatva - Dwarfism) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
37 त्रिक ग्रहम् - Trika graham, Spectrum of diseases with pain at Low back , Lumbar spine - Intervertebral disc disease, Lumbar muscle spasms and sprains, Osteoporosis, osteomalacia, Lumbar spondylosis, Spondylolisthesis प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
38 पृष्ठग्रह - Prushtha Graha - Immobility or Stiffness of the back प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
39 पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
40 उदरावेष्टनम् - Udaraveshatanam - Abdominal guarding / Tensed Abdomen प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
41 हृन्मोह - Hrunmoha - Altered Sensorium in early stage प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
42 हृद्रवः / हृल्लासः - Hrudrava / Hrullasa - Palpitations / Tachycardia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
43 वक्षोद्घर्षण - Vakshodgharshana - Pleural Rub प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
44 वक्षोपरोध - Vakshoparodha - Chest tightness with chest pain प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
45 वक्षस्तोद - Vakshstoda - Chest pain प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
46 बाहुशोष - Bahushosha - Upper limb Atrophy प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
47 मन्यास्तम्भम् / मन्याग्रहम् - Manyastambham / Manyagraham - Disease spectrum with wry neck, Torticollis प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
48 ग्रीवास्तम्भः - Greeva stambha - Pain and stiffness syndromes of Cervical region प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
49 कण्ठोध्वंसम् -Kanthodhvamsam - Diseases with Loss of Voice - Aphonia/Dysphonia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
50 हनुभेद - Hanubheda - Pain syndromes of temporomandibular area प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
51 ओष्ठभेदम् - Oshthabhedam - Pain Syndromes of Lips प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
52 अक्षिशूल / अक्षिभेद - Akshishula / Akshibheda - Pain Syndromes of Eye प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
53 दन्त शूल (Dantashula, Odontalgia, Toothache) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
54 चलदन्तम् - Chaladantam - Loose tooth / Odontoseisis प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
55 मूकता (Mukata - Mutism/ Aphasia/Dumbness) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
56 वाक्स्तम्भ / वाक्सङ्गम् - Vaakstambha / vaaksangam - Aphasia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
57 मुखशोषम् - Mukhashosha - Atrophy of facial muscles प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
58 कषायास्यता / कषाय रसता - Kashayasyata / Kashayarasata - Astringent taste in mouth प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
59 घ्राणनाश / गन्धनाश - Ghrana nasha / Gandhanasha - Loss of smell sense / Anosmia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
60 कर्णशूल ( Karnashula, Otalgia, Ear pain) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
61 अशब्दश्रवणम् - Ashabdashravanam - Auditory hallucinations / Paracusias / Acousma प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
62 अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
63 श्यावारुणभासता - Shyavarunabhasata - Dusky / Blackish Discoloration of body Organs प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
64 अनिद्रा / अस्वप्न / नष्टनिद्रा / निद्राहीनता - Anidra / Asvapna / Nashtanidra / Nidraheenata - Loss of Sleep - Insomnia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
65 अनवस्थित चित्तत्वम् - Anavasthita Chittatva - Flight of Ideas प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
66 उच्चैः श्रुतिः - Ucchaih Shrutih-Decreased Hearing Cepacity / Hypacusia प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
67 वर्त्मसङ्कोचम् - Vartmasankoocham - Ptosis प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
68 बाधिर्य (Badhirya, Deafness) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
69 तिमिरम् (Timiram, Disease spectrum with partial loss of vision ) प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
70 वर्त्मस्तम्भ - Vartmastmbha - Lagophthalmos प्रभञ्जन विमर्दन तैलम् - Prabhanjana Vimardana Tailam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सहस्रयोगम् / तैलप्रकरणम्
Disease Factors
Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay