त्रिफला / वरा - Triphala / Vara
Scientific Name: Terminalia chebula +Terminalia bellirica+ Emblica officinalis
Hindi Name: त्रिफला / वरा - Triphala / Vara
English Name: Combination of Chebulic Myrobalan + Belleric Myrobalan+ Indian gooseberry
Category: Combination Products
Sub-Category: बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms
Brief Description
अष्टाङ्गहृदयम् - सूत्रस्थानम् - ६. अन्नस्वरूपविज्ञानीयाध्यायः
इयं रसायनवरा त्रिफलाऽक्ष्यामयापहा| रोपणी त्वग्ग्दक्लेदमेदोमेहकफास्रजित्||१५९||
सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या
इयं-ईदृशी, त्रिफला रसायनवरा| चक्षूरोगघ्नी| रोपणी-व्रणानाम्| त्वग्गदाः-कुष्ठादयः, क्लेदो-व्रणादीनां स्रावः मेदः चतुर्थो धातुः, मेहः-प्रमेहः, कफः श्लेष्मा, अस्रं-रक्तम्, तानि जयति या सैवम्|
आयुर्वेदरसायनम् व्याख्या
हरीतक्यादित्रयस्य मिलितस्य संज्ञां कुर्वन् गुणानाह-इयमिति| इयं-हरीतक्यामलकबिभीतकाख्या फलत्रयी, त्रिफलेति ख्याता रसायनवरत्वादिगुणा च| अक्ष्यामयो-नेत्ररोगः| त्वग्गदाः-कुष्ठादयः|
धन्वन्तरिनिघण्टु - ७. मिश्रकादिवर्ग
हरीतकी चामलकं बिभीतकमिति त्रयम् | त्रिफला च वरा श्रेष्ठतमं ज्ञेयं फलत्रिकम् ||१||
त्रिफला च त्रिदोषघ्नी दीपनी स्याद्रसायनी | वृष्या मेहहरा दीप्या नेत्ररोगहरा मता ||२||
सुश्रुतसंहिता ,सूत्रस्थानम् - ३८. द्रव्यसंग्रहणीयाध्यायः
हरीतक्यामलकबिभीतकानीति त्रिफला ||५६||
त्रिफला कफपित्तघ्नी मेहकुष्ठविनाशनी |
चक्षुष्या दीपनी चैव विषमज्वरनाशनी ||५७||
निबन्धसङ्ग्रह व्याख्या (डल्हण कृत)
हरीतकीत्यादि| त्रिफला प्रसिद्धा| त्रिफलात्रिकटुकयोर्यथालाभपरिभाषा न व्याप्रियते अत एवानयोर्ग्रन्थकारेण सञ्ज्ञा कृतेति||५६-५७||
कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
फलोत्तमा फलश्रेष्टा त्रिफला च फलत्रिकम् | फलत्रयं वरा ज्ञेया पथ्याधात्रीबिभीतकैः ||२४५||
त्रिफला पित्तकफहृद् रसायनवरा सरा | रोपणी कुष्ठमेहाप्रक्लेदमेदोविनाशिनी ||२४६||
चक्षुष्या दीपनी हृद्या विषमज्वरनाशिनी |२४७|
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | चित्तभ्रम (Chitta bhrama, Altered sensorium/Hallucinations/Delusions/illusions) | ब्राह्म्यादि कषायम् (Brahmyadi kashayam) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | यो र,वृ मा /सन्निपात) | ||
| 2 | अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity | ब्राह्म्यादि कषायम् (Brahmyadi kashayam) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | यो र,वृ मा /सन्निपात) | ||
| 3 | दाहः - Daha - Burning parasthesia | ब्राह्म्यादि कषायम् (Brahmyadi kashayam) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | यो र,वृ मा /सन्निपात) | ||
| 4 | शूल (Shula) | ब्राह्म्यादि कषायम् (Brahmyadi kashayam) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | यो र,वृ मा /सन्निपात) | ||
| 5 | बाल मेध्य रसायनम् - Bala medhya Rasayanam - Drug action which promotes intellect and cognition in child | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 6 | बाल वाक् प्रवर्तनम् (Bala Vak pravaratanam - Drug action which improves linguistic skills in child) | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 7 | स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 8 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 9 | बाल पौष्टिक (Bala poushtika, Child nourishmen | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 10 | रक्षोघ्न (Rakshoghna) | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 11 | बुद्धि वर्धनम् - Buddhi vardhanam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 12 | विष (Visha) | सारस्वत घृतम् - 1 (Saraswata Ghrutam - 1) | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 13 | बाल बलवर्धन (Bala balavardhana) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 14 | वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 15 | धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 16 | बाल पौष्टिक (Bala poushtika, Child nourishmen | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 17 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 18 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 19 | बालामयम् / बालरोगम् - Balamayam / Balarogam - Diseases of children | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 20 | बाल वह्नि करम् (Balavahniakaram - Appetizer for children) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 21 | छाया दोष (Chaya dosha, Diseases of skin luste | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 22 | बालग्रह (Balagraha) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 23 | धन दारिद्र्य (dhana daridrya ) (poverty) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 24 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 25 | दन्तगद (Danta roga, Dental diseases) | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 26 | दन्तोद्भेद गद (Dantodbheda Gada, Diseases at | कुमार कल्याणक घृतम् - Kumara Kalyanaka Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै.र/बालरोग | ||
| 27 | अतिस्थौल्य (Ati sthoulya, Obesity) | स्थौल्यहर प्रयोगम् -1 - Sthoulyahara Prayogam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.सू.14/21-24 | ||
| 28 | मेदज व्य़ाधि (Medaja vyadhi, diseases associat | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 29 | आमज व्याधि (Disease associated with Ama) | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 30 | आमवातम् - Amavatam - Disease spectrum with inflammatory changes in Connective tissue | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 31 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 32 | कफमेदामवातज व्याधि (Kaphamedamavataja vyadhi) | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 33 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 34 | वातकफज व्याधि (Vata kaphaja vyadhi) | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 35 | वातमेदज व्याधि (Vatamedaja vyadhi, Diseases a | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 36 | कफमेदज व्याधि (Kaphamedaja Vyadhi) | व्योषादि गुग्गुलु / दशाङ्ग गुग्गुलु - Vyoshadi / Dashanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.21/50,अ.सं.उ.४९/१५०,भा.प्र.म.३९/३०-३१ | ||
| 37 | विसर्पम् - Visarpam - Disease spectrum which spreads fast internally and externally, in the form of boils, tumors, infection and inflammation including Cancers, sepsis, Gangrene, infections | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 38 | आर्तव दोषम् / रजो दोषम् - Artava Dosham / Rajo Dosha - Diseases of menstruation and ovulation | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 39 | शोथम् (Shotham , Inflammatory Edema) | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 40 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 41 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 42 | दुष्ट व्रणम् (Dushta Vrunam, Non healing ulcers with pus, vitiated blood, bad odor, discharge) | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 43 | मनोदोषम् - Manodosham - Spectrum of mental diseases / Psychiatric diseases | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 44 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 45 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 46 | श्वित्रम्/किलास/श्वेत कुष्ठ (shvitram/kilasa/shveta kushtha , Disease spectrum with whitish discoloration of skin - Vitiligo, dermal leukodermatosis ) | गुग्गुलु प्रयोगम् - 4 - Guggulu Prayogam - 4 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१४१ | ||
| 47 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | मागधिकादि गुग्गुलु - Magadhikadi Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१५३, अ.हृ.उ.२८/३९ | ||
| 48 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | मागधिकादि गुग्गुलु - Magadhikadi Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.उ.४९/१५३, अ.हृ.उ.२८/३९ | ||
| 49 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 50 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 51 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 52 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 53 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 54 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 55 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 56 | शर्कर (Ashmari) | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 57 | मेदोदर (Medodar, Fatty abdomen) | मुष्ककादि गणम् - Mushkakadi Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१६/१७ , अ.हृ.सू.१५/३२, सु.सू.३८/२१ | ||
| 58 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | कफघ्न / कफ संशमन गणम् - Kaphaghna / Kapha samshamana Ganam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.सं.सू.१५/७ , अ.हृ.सू.१४/१ , सु.सू.३८/९ | ||
| 59 | कुष्ठम् - Kushtha | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 60 | अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 61 | सन्निपात ज्वरम् (Sannipata jvara, Disease spectrum with High grade fever, chills and sweat cycles, myalgia, inflammation of the eyes with discharge, otalgia, tinnitus, sore throat, altered sensorium, decreased cognition, cough, dyspnea, vertigo, discolore | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 62 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 63 | पाचन / आमपाचनम् - Pachanam / Amapachanam) | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 64 | पथ्यम् - Pathyam | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 65 | हृद्यम् - Hrudyam - Cardiotonic Action - Cardiotonic are drugs used to increase the efficiency and improve the contraction of the heart muscle, which leads to improved blood flow to all tissues of the body. | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 66 | मेदज व्य़ाधि (Medaja vyadhi, diseases associat | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 67 | मेदोरोग (Medoroga, Diseases associated with F | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 68 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 69 | मेदो शोषणम् - Medo Shoshanam - Pharmacological action which dries up Adipose tissue or Fat - Lipolytics | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 70 | मल शुद्धिकरम् - Mala Shuddhikaram - Pharmacological action which promotes excretion impurities from the body. 1. Cathartic and laxatives - increase the passage of stool. 2. Diuretic - Increased production of urine. | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 71 | क्षुधा जननम् (Kshudha jananam- Orexigenic) | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 72 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 73 | आरोग्यकरम् / आरोग्यदायकम् - Arogyakaram / Arogyadayakam - Pharmaceutical action which induces State of good health | आरोग्यवर्द्धनी गुटीका / रस - Arogyavardhini Gulika / Rasa | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | र. र. स., अ २० | ||
| 74 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 75 | दुष्ट व्रणम् (Dushta Vrunam, Non healing ulcers with pus, vitiated blood, bad odor, discharge) | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 76 | अपची - Apachi - Diseases with long standing, nodules over the Body which inflame, open and secrete and new crop of nodules appear | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 77 | कुष्ठम् - Kushtha | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 78 | नाडीव्रण - Nadivruna - Diseases with sinus. Sinus is a blind track leading from the surface down to the tissues. There may be a cavity in the tissue which is connected to the surface through a sinus. The sinus is lined by granulation tissue which may be | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 79 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 80 | प्रतिश्यायम् (Pratishyaya, Diseases spectrum with various nasal discharge, nasal obstruction, sneezing, headache, pain and itching in the nose, throat, loss of voice, fever, loss of taste, emaciation - All types of Rhinitis, Sinusitis, Upper respiratory tr | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 81 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 82 | गलग्रह - Galagrah - Disease spectrum with difficulty to carry out normal functions of larynx and pharynx like respiration, swallowing | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 83 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 84 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 85 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 86 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | दशमूल रसायनम् - Dashamula Rasayanam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सहस्रयोगम् / लेह प्रकरणम् | ||
| 87 | कुष्ठम् - Kushtha | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 88 | दद्रु - Dadru - Skin Disease spectrum with elevated, reddish , pruritic papules arranged in circular manner. | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 89 | कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 90 | कण्डू - Kandu - Itching / Pruritus | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 91 | कोठ - Kotha - Wheals, Temporary allergic skin lesions | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 92 | विस्फोटम् - Visphota, Disease spectrum with vesiculobullous formation, fever, burning sensation- Bullous Pemphigus, Herpes Zoster, Genital Herpes, Chicken pox, Dermatitis herpetiformis, Epidermolysis bullosa, Hand, foot and mouth disease) | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 93 | शीतपित्तम् - Shitapittam - Diseases spectrum with urticarial rashes, itching, burning, edema, vomiting - Urticaria, Hypersensitivity reactions | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 94 | उदर्दम् - Udardam - Skin lesions which are elevated, Pain full , pruritic, reddish. These skin lesions relapses mostly in winter and associated with vomiting, fever, burning sensations. | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 95 | शूल (Shula) | तीक्ष्णजायस लोहम् - Tikshnajayasa Loham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शब्दकल्पद्रुमम् - Shabdakalpadrumam | ||
| 96 | शूल प्रशमनम् - Shula Prashamanam - Analgesic | तीक्ष्णजायस लोहम् - Tikshnajayasa Loham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शब्दकल्पद्रुमम् - Shabdakalpadrumam | ||
| 97 | कुक्षि शूलम् (Kukshi Shulam, Disease spectrums with colic abdominal pain- Renal/biliary colic, abdominal angina, abdominal infections) | तीक्ष्णजायस लोहम् - Tikshnajayasa Loham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शब्दकल्पद्रुमम् - Shabdakalpadrumam | ||
| 98 | परिणाम शूलम् - Parinama shulam - Disease spectrum with pain abdomen during the digestion of the food | तीक्ष्णजायस लोहम् - Tikshnajayasa Loham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शब्दकल्पद्रुमम् - Shabdakalpadrumam | ||
| 99 | अङ्गशूलम् - Angashulam - Disease spectrum with stabbing type of pain all over the body | तीक्ष्णजायस लोहम् - Tikshnajayasa Loham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शब्दकल्पद्रुमम् - Shabdakalpadrumam | ||
| 100 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | कटुकरोहिण्यादि चूर्णम् - 1 - Katukarohinyadi Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एकविंशस्तरङ्गः | ||
| 101 | कामलाहरम् - Kamalaharam - Drug property which cures Jaundice | कटुकरोहिण्यादि चूर्णम् - 1 - Katukarohinyadi Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एकविंशस्तरङ्गः | ||
| 102 | Hepatic Jaundice | कटुकरोहिण्यादि चूर्णम् - 1 - Katukarohinyadi Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एकविंशस्तरङ्गः | ||
| 103 | Post Hepatic Jaundice / Obstructive Jaundice | कटुकरोहिण्यादि चूर्णम् - 1 - Katukarohinyadi Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एकविंशस्तरङ्गः | ||
| 104 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | विडङ्गादि चूर्णम् - 2 - Vidangadi Churnam - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एक्रविंशस्तरङ्गः | ||
| 105 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | विडङ्गादि चूर्णम् - 2 - Vidangadi Churnam - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एक्रविंशस्तरङ्गः | ||
| 106 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | विडङ्गादि चूर्णम् - 2 - Vidangadi Churnam - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एक्रविंशस्तरङ्गः | ||
| 107 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | विडङ्गादि चूर्णम् - 2 - Vidangadi Churnam - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एक्रविंशस्तरङ्गः | ||
| 108 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | विडङ्गादि चूर्णम् - 2 - Vidangadi Churnam - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एक्रविंशस्तरङ्गः | ||
| 109 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | विडङ्गादि चूर्णम् - 2 - Vidangadi Churnam - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसतरङ्गिणी - एक्रविंशस्तरङ्गः | ||
| 110 | अपस्मार (Apasmara, seizure diseases with alte | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 111 | अपस्मारहरम् - Apasmaraharam - Anti epileptic | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 112 | उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 113 | उन्मादहरम् - Unmadaharam - Drugs which cure psychiatric disease spectrum | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 114 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 115 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 116 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 117 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 118 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 119 | पाण्डुरोगहरम् - Pandurogaharam - Drug action which cures disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusion | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 120 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 121 | कामलाहरम् - Kamalaharam - Drug property which cures Jaundice | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 122 | हलीमकम् - Halimaka - Disease spectrum with yellowish, dark yellowish, greenish discoloration of skin, with loss of stamina and Energy, emaciation, altered cognition, reduced hunger, fever, malice, burning sensation, thirst, vertigo - Advanced liver diseas | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 123 | धन दारिद्र्य (dhana daridrya ) (poverty) | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 124 | भूतग्रहम् / भूतोन्मादम् / आधिज उन्मादम् / आगन्तुज उन्मादम् - Bhutagraham / Bhutonmadam / Adhija Unmadam / Agantuja Unmadam - Altered mental health or altered personality enforced due to supernatural spirits | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 125 | चातुर्थिक ज्वरम् - Chaturthika jvaram - Disease spectrum associated with Quartan fever. | महत् पञ्चगव्य घृतम् / महा पञ्चगव्य घृतम् - Mahat Panchagavya Ghrutam / Maha Panchagavya Ghrutam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता,चिकित्सास्थानम् - १०. अपस्मारचिकित्सितम् / अष्टाङ्गसङ्ग्रहः,उत्तरस्थानम् - १०. अपस्मारप्रतिषेधः अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - ७. अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः | ||
| 126 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 127 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 128 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 129 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 130 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 131 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 132 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 133 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 134 | छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 135 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 136 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 137 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 138 | कुष्ठम् - Kushtha | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 139 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 140 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 141 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 142 | शर्कर (Ashmari) | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 143 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 144 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 145 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 146 | वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 147 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 148 | धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 149 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 150 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 151 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 152 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 153 | आनाहः / विष्टंम्भ - Anaha - Disease spectrum of Abdominal distention associated with stoppage of excretion of Urine, Feces and flatus | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 154 | शूल (Shula) | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 155 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 156 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 157 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 158 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 159 | हलीमकम् - Halimaka - Disease spectrum with yellowish, dark yellowish, greenish discoloration of skin, with loss of stamina and Energy, emaciation, altered cognition, reduced hunger, fever, malice, burning sensation, thirst, vertigo - Advanced liver diseas | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 160 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 161 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 162 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 163 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 164 | शोथम् (Shotham , Inflammatory Edema) | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 165 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 166 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 167 | शूल (Shula) | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 168 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 169 | आध्मानम् - Adhmanam - Disease spectrum with painful abdominal bloating | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 170 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 171 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 172 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 173 | वातरक्तम् - Vataraktam - Spectrum of Autoimmune diseases involving connective, Vascular and musculoskeletal tissues. | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 174 | कुष्ठम् - Kushtha | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 175 | स्थौल्यम् - Sthoulyam - Obesity - BMI 30.0 to 40 | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ | ||
| 176 | आलस्यम् - Alasyam - Apathy / laziness / sloth - reluctance to work or make an effort | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ | ||
| 177 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ | ||
| 178 | कण्डू - Kandu - Itching / Pruritus | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adult Dosage | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | <= | 20 | g | times / day | days |
